تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اثر سياق در اختيار قراءات ( فارسى ) — صفحة 140

مساهمون:

ص١٤٠
فعل « يغشى » به « نُّعَاسًا » اسناد داده شده است ( ابن خالويه ، 1421 ق ، ص 169 ؛ فخرالدين رازى ، 1420 ق ، ج 15 ، ص 461 ) . تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : فعل « يُغَشِّيكُمُ النُّعَاسَ » به سه وجه « يُغَشِّيكُمُ النُّعَاسَ » و « يُغشِيكُم النُّعاسَ » و « يَغشَاكُم النُّعَاسُ » قرائت شده است . با توجه به كتب حجة القراءات و تفاسير قرائت مشهور از جهت اسناد فعل به خداوند هماهنگ با سياق جملات و آيات است . به نظر مىرسد با توجه به سياق جملات قرائت با تشديد هماهنگ با سياق باشد ، زيرا فعل « يُنَزِّلُ » نيز از باب تفعيل است . 5 .
( هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ مِنْ دِيارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ ما ظَنَنْتُمْ أَنْ يَخْرُجُوا وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ مانِعَتُهُمْ حُصُونُهُمْ مِنَ اللَّهِ فَأَتاهُمُ اللَّهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوا وَ قَذَفَ فِي قُلُوبِهِمُ الرُّعْبَ يُخْرِبُونَ بُيُوتَهُمْ بِأَيْدِيهِمْ وَ أَيْدِي الْمُؤْمِنِينَ فَاعْتَبِرُوا يا أُولِي الْأَبْصارِ )
( حشر : 2 ) « اوست كسى كه ، از ميان اهل كتاب كسانى را كه كفر ورزيدند در نخستين اخراج [ از مدينه ] بيرون كرد . گمان نمىكرديد كه بيرون روند و خودشان گمان داشتند كه دژهايشان در برابر خدا مانع آنها خواهد بود ، و [ لى ] خدا از آنجايى كه تصوّر نمىكردند بر آنان درآمد و در دلهايشان بيم افكند ، [ به طورى كه ] خود به دست خود و دست مؤمنان خانه‌هاى خود را خراب مىكردند . پس اى ديده‌وران ، عبرت گيريد » . فعل « يُخْرِبُونَ » به دو وجه « يُخْرِبُونَ » و « يُخَرِّبُونَ » قرائت شده است : الف . قرائت مشهور آيه « يُخْرِبُونَ » است ( ابن جزرى ، بى تا ، ج 2 ، ص 386 ) . « يُخْرِبُونَ » فعل مضارع از باب افعال است كه در معناى آن دو وجه بيان شده است : « يُخْرِبُونَ » به معناى « يتركون » است يعنى آن‌ها خانه‌هاى خود را ترك كردند . ممكن است « يُخْرِبُونَ » به معناى « هدم » باشد يعنى خود خانه هايشان را ويران كردند ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 705 ) . اين وجه از معنا هماهنگ با قرائت « يُخَرِّبُونَ » با تشديد است .