بنابراين قرائت جمهور به علت نظم كلام و هماهنگى با سياق برتر است ( قمحاوى ، 1427 ق ، ص 42 ؛ مكى بن ابى طالب ، 1404 ق ، ج 1 ، ص 339 ) .
ب . حمزه « يُقاتِلُونَ » به الف و ضم ياء قرائت كرده است ( اهوازى ، 2002 م ، ص 147 ) . قرائت حمزه از باب مفاعله است و دليل وى قرائت ابن مسعود است كه « وقاتَلوا الذين » خوانده است ( ابوعلى فارسى ، 1404 ق ، ج 3 ، ص 24 ) . نحاس ، قرائت حمزه را به علت عدم تناسب با سياق كلام ، نمىپسندد و با عبارت « وهوَ وجهٌ بعيد جداً » وصف مىكند ( نحاس ، 1421 ق ، ج 1 ، ص 149 ) .
تحليل اثر سياق در اختيار قرائت : قراء در قرائت فعل « يَقْتُلُونَ » اختلاف كرده اند . حمزه بر خلاف ساير قراء ، « يُقاتِلُونَ الِّذِينَ » قرائت كرده است . قرائت جمهور هماهنگ با سياق جملات است ؛ زيرا در جمله اول
« وَ يَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ حَقٍّ »
فعل از باب مجرد « وَيَقْتُلُونَ » قرائت شده است و اگر در جمله دوم نيز « وَيَقْتُلُونَ » قرائت شود با سياق جمله قبل هماهنگ مىشود .
4 .
( وَ لِكُلٍّ جَعَلْنا مَوالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوالِدانِ وَ الْأَقْرَبُونَ وَ الَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمانُكُمْ فَآتُوهُمْ نَصِيبَهُمْ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيداً )
( نساء : 33 )
« و از آنچه پدر و مادر و خويشاوندان ، و كسانى كه شما [ با آنان ] پيمان بستهايد ، بر جاى گذاشتهاند ، براى هر يك [ از مردان و زنان ] ، وارثانى قرار دادهايم . پس نصيبشان را به ايشان بدهيد ، زيرا خدا همواره بر هر چيزى گواه است » .
فعل « عَقَدَت » به دو وجه « عَقَدَت » و « عَاقَدَت » قرائت شده است :
الف . قرائت مشهور آيه « عَقَدَت » از باب ثلاثى مجرد است ( ابوالقاسم هذلى ، 1428 ق ، ص 527 ) . در قرائت مشهور فعل به « أيمانُ » اسناد داده شده است . طرفداران اين وجه از قرائت با توجه به سياق كلمات مىگويند : واژه « أيمانُكُم » كه پس از فعل « عَقَدَت » به عنوان فاعل ذكر شده است ، دلالت دارد كه فعل « عَقَدَت » از دو گروه صادر شده است ، بنابراين نيازى نيست تا فعل از باب مفاعله باشد تا نشان دهد كه عقد أيمان از دو گروه صادر شده است ( ابن زنجله ، 1402 ق ، ص 201 ) .