بررسى تعامل مراكز تعليمى شهرهاى ايران و حوزههاى علميه در عتبات عراق بر گسترش تشيع در ميان كُردها
كيومرث عظيمى « 1 »
شمس حسينى « 2 »
چكيده
گرايش مردم كُرد به پذيرش تشيع ، محصول عوامل متعدد تاريخى و اجتماعى بود كه از جمله آنها مى توان به مهاجرت طوايفى از مردم كُرد به مناطق شيعه نشين ، همجوارى و تعامل گروههايى از ايشان با شيعيان ايران و عراق ، نقش حُكّام و سلاطين در گسترش تشيع در مناطقى از كردستان و عواملى از اين دست اشاره نمود . با اين وجود اصلىترين عامل گسترش تشيع و نمادهاى شيعى در قسمتهاى مشخصى از مناطق كردنشين ، اسكان علما و تجار شيعى در ميان طوايف خاصى از كردها بود كه آن نيز نتيجه برنامه ريزى مراجع بزرگ شيعى و تعامل مراكز تعليمى شهرهاى ايران با حوزههاى علميه شيعيان در عتبات عراق بود ؛ زيرا گسترش تشيع و رشد نمادهاى شيعى در مناطق جنوبى كردستان ( استانهاى ايلام و كرمانشاه در ايران و نواحى خانقين ، بدره و مندلى در عراق ) كه تاريخ آن از عهد قاجار فراتر نمى رود ، در نتيجه اسكان علماى شيعى و برخى از تجار جعفرى مذهب اتفاق افتاد . اين تحقيق درصدد است تا نقش حوزههاى علميه عراق و ايران در گسترش تشيع در مناطق خاصى از كردستان را تحليل نمايد . اين كه چرا رشد و تثبيت تشيع در ميان كردها بسيار ديرتر از مناطق ديگر ايران رخ داد ؟ چرا تشيع در مناطق جنوبى كردنشين رشد كرد ؟ و اين كه چه دلايلى موجب گشت تا مراجع بزرگ شيعى در حوزههاى علميه كربلا و نجف براى گسترش تشيع در مناطق جنوبى كردنشين تلاش و برنامه ريزى كنند ؟
كليد واژه : كردستان ، حوزههاى علميه تشيع ، عتبات عاليات ، تاجران شيعه .
هامش
( 1 ) . دكتراى تاريخ دانشگاه اصفهان /k . azimi 54 @ yahoo . com( 2 ) . دانشجوى دكتراى زبان و ادبيات عربى دانشگاه /sha mshosin i 65 @ gma il . com