ارتباط فرهنگى و هنرى ايران و عراق در دوران ايلخانى با استناد به آثار فلزى موزه ملى ايران
مجيد ساريخانى « 1 »
چكيده
فلزكارى اسلامى از نظر ساختارى - تكنيكى و تزيينى وامدار دوره ساسانى است به نحوى كه مكتب خراسان شاهد اوج شكوفايى آن است . هجوم قوم مغول به ايران سبب متوارى شدن بسيارى از فلزكاران نواحى شرق ايران به نواحى غربى تر از جمله تبريز ، مراغه ، موصل و . . . شد و در اين نواحى مكتبهاى هنرى جديدى شكل گرفت كه يكى از آنها مكتب فلزكارى موصل است . اين پژوهش در نظر دارد با استناد به آثار فلزى ساخته شده توسط هنرمندان موصلى به واكاوى ارتباط فرهنگى و هنرى ايران و عراق بپردازد . دادههاى مورد استناد در اين پژوهش آثار هنرى گنجينه اسلامى موزه ملى ايران است . روش تحقيق توصيفى - تحليلى و بازديد ميدانى است . سوال پژوهش اين است آثار فلزكارى موصل چگونه مىتواند ارتباط فرهنگى و هنرى ايران و عراق را تبيين نمايد ؟ فرضيه پژوهش بر اين محور استوار است كه تحليل نقشمايهها ، بررسى مضمون كتيبه نگارى و تكنيكهاى ساختارى و فنى آثار فلزى نشان از ارتباط ايران و عراق ( موصل ) در دوره ايلخانى دارد . نتايج پژوهش بيانگر آن است كه فلزكارى موصل متاثر از فلزكارى مكتب خراسان است و اين هنر توسط هنرمندان ايرانى در موصل وارد شد . مضمون كتيبه نگارى آثار فلزى موزه ملى ايران حاكى از آن است كه سازنده آنها داراى لقب موصلى هستند . نقشمايههاى اين آثار نشان از ارتباط نزديك فرهنگى و هنرى ايران و عراق در دوره ايلخانى دارد .
كليد واژه : فلزكارى ، مكتب خراسان ، مكتب موصل ، آثار فلزى موزه ملى .
هامش
( 1 ) . استاديار گروه باستان شناسى دانشگاه شهركرد /s arikh animajid @ yahoo . com