مطالعهء نظام شهرنشينى جنوب بين النهرين و تاثير آن بر نظام سياسى ، ادارى امپراطورىهاى ايران باستان
محسن اطمينان « 1 »
مرتضى حسينى « 2 »
سعيد بهراميان « 3 »
چكيده
پديده شهرنشينى هميشه با توسع اقتصادى ، سياسى و پيچيدگىهاى نظام اجتماعى همراه بوده است . منطق جنوبى بين النهرين از زمان پيدايش و گسترش پديد شهرنشينى ، نقشى كليدى در تحولات فرهنگى خاورميانه ايفا كرده است . رشد شهرنشينى ، آغازى براى پيدايش حكومتهاى اوليه و پيچيدهتر شدن هرچه بيشتر نظام اجتماعى و اقتصادى در اين منطقه مىباشد . امپراطورىهاى ايران باستان گرايش بسيارى به در دست داشتن اين منطقه داشته و آن را به عنوان مركز ثقلى جهت ادار قلمروشان در نظر مىگرفتند . با توجه به مطالب فوق الذكر ، اين سوال مطرح مىشود كه چه عواملى سبب تمركز اين امپراطورىها به اين منطقه بوده و جنوب بين النهرين چه ويژگىهايى را دارا بوده كه باعث جذب نظامهاى سياسى مىشده است ؟ شناخت اين منطقه ، به عنوان يك منطقه با سابقهاى طولانى در امر شهرنشينى از اهميت زيادى برخوردار است . پژوهش حاضر بر اساس مطالعه بر روى دادههاى باستان شناختى به دست آمده از كاوشها و همچنين منابع تاريخى موجود در خصوص توسع شهرنشينى و تحولات حاصل از آن در بين النهرين ، صورت گرفته است . اين پژوهش روشن مىسازد ، نظام شهرنشينى اين منطقه به عنوان پديدهاى كه منجر به تحولات اقتصادى ، اجتماعى و سياسى مىشود ، عاملى مهم در جذب قدرتهاى بزرگ ايران باستان به اين منطقه بوده است .
كليد واژه : شهرنشينى ، خاورميانه ، نظام اجتماعى ، نظام اقتصادى ، نظام سياسى .
هامش
( 1 ) . دانشجوى باستان شناسى دانشگاه تربيت مدرس تهران .
( 2 ) . دانشجوى باستان شناسى دانشگاه تهران .
( 3 ) . دانشجوى باستان شناسى دانشگاه تربيت مدرس .