تاثير فرهنگ اوروك بر معمارى مناطق تحت نفوذ در ايران و مناطق همجوار
هادى فرجى چشمه زنگى « 1 »
رضا كمال هاشمى
چكيده
فرهنگ اوروك يكى از شاخصترين فرهنگهاى بين النهرين است كه ابتدا در جنوب بين النهرين و سپس در مناطق ديگر از جمله بين النهرين شمالى ، ايران ( زاگرس مركزى ، فلات مركزى و جنوب غرب ) ، جنوب شرق تركيه ( حاجى نبى ، سوس هويوك و . . ) ، سوريه ( جبل آرودا و . . . ) تا لوانت گسترش پيدا كرد .
در طول اين دوره ويژگى هايى نمودار شد كه نشان دهنده پيشرفت در اين دوره است از جمله اين نشانهها پيدايش نخبگان ، ماليات ، ديوان سالارى ادارى ، صنايع تخصصى و زندگى شهر نشينى و . . . است . يكى از شاخصههاى اين فرهنگ علاوه بر سفالهاى لبه واريخته ، تاثير در معمارى مناطق تحت نفوذ اين فرهنگ است به طورى كه پلان سه قسمتى و مخروطهاى گلى كه از شاخصههاى جنوب بين النهرين است ، در محوطههاى تحت نفوذ اين فرهنگ به كار رفته است و در برخى محوطهها مانند گودينتپه يك حياط بيضى شكل به دست آمده است كه در آنجا كاسه لبه واريخته ديده مىشود . برخى محققان به وجود مهاجران اوروكى در گودينتپه اشاره نمودهاندكه احتمالا اين معمارى شاخص تحت تاثير جنوب بين النهرين است .
در اين پژوهش سعى شده است كه با مطالعه محوطههاى تحت نفوذ اين فرهنگ در ايران ، بين النهرين شمالى و ديگر مناطق ، تاثير فرهنگ اوروك بر معمارى بررسى شود و ميزان نفوذ اين فرهنگ نيز با توجه به معمارى و ديگر آثار مورد بررسى قرار گيرد .
كليد واژه : اوروك ، معمارى ، كاسه لبه واريخته ، گودين تپه ، مهاجرت .
هامش
( 1 ) .h . faraji 1366 @ yahoo . com