بازخوانى تطبيقى نماد آتش در شعر معاصر عربى و فارسى ( رويكرد روانشناختى به سرودههاى مهدى اخوان ثالث و عبدالوهاب البياتى )
دكتر احمد رضا حيدريان شهرى « 1 »
سميرا غزنوى « 2 »
چكيده
در ادبيات معاصر فارسى و عربى نماد « آتش » از طيف نمادهاى نشانگر مفاهيمى از دسته غم و اندوه ، انقلاب ، خيزش و شورش و . . . مىباشد . از ميان سريندگان معاصر عرب ، عبدالوهاب البياتى ، شاعر انقلابى و نمادپرداز عراقى از جمله برجستهترين سرايندگانى است كه كاربرد نماد آتش در سرودههايش آن را تبديل به يك موتيف نموده است و از سويى كاربرد نمادگرايانه آتش در شعر او همانندى و شباهت بسيارى به كاربرد مفهوم نمادين آتش در زبان و بيان شعرى مهدى اخوان ثالث ، سراينده برجسته ادبيات معاصر ايران دارد .
نگارندگان در اين جستار كوشيدهاند تا با بهرهگيرى از نقد روانشناختى نمادها در الگويى توصيفىتطبيقى به خوانش نمود و كاركرد نماد آتش در شعر اين دو شاعر و بازخوانى وجوه همسانى و تشابه آن دو بپردازد . برآيند فرجامين جستار پيش رو حكايت از آن دارد كه زندگى و تجربه شعرى مشترك دو سراينده در دوره و شرايط سياسى و اجتماعى مشابه و گذر آنان از هنگامه نفرتانگيز ، دهشتناك و خفقان آور استبداد سبب پديدار گشتن روحى سركش و معترض نسبت به وضعيت نابسامان و پريشان موجود و فراخوان و دعوت دو سراينده به خيزش و انقلاب با بهره گيرى از جنبههاى سمبوليك و نمادين همسان گشته است .
كليد واژه : نمادگرايى آتش ، مهدى اخوان ثالث ، عبدالوهاب البياتى ، شعر معاصر .
هامش
( 1 ) . استاديار و عضو هيئت علمى دانشگاه فردوسى مشهد /heidaryan @ ferdowsi . um . ac . ir( 2 ) . كارشناس ارشد مترجمى زبان و ادبيات عربى دانشگاه فردوسى مشهد .