تاثيرپذيرى ابواب الجنان از كشف الغُمَّة فى معرفة الائمة
دكتر محمد رضا پور نجاريان « 1 »
ندا حاتم پور « 2 »
چكيده
كشف الغُمَّه فى معرفة الائمة نوشتة ابوالحسن بهاء الدين على بن عيسى بن ابىالفتح هكّارى مشهور به بهاء الدين ارْبِلى ، محدث ، شاعر و اديب امامى مذهب قرن هفتم است . موضوع كتاب در احوال و اخبار پيامبر گرامى اسلام ( ص ) ، فاطمه ( ع ) و ائمه اثنا عشر ( ع ) است كه مؤلف در هر باب به شيوه خود ابتدا روايات را از اهل سنت و سپس از طريق شيعه روايت كرده و در پايان هر باب نيز قصايدى در مدح و رثاء مندرج ساخته است ، در 12 باب به تعداد نام ائمه ، نگارش اين اثر در دو جزء در رمضان 687 به اتمام رسيد .
كتاب ابواب الجنان ، اثر ملا رفيع الدين محمد واعظ قزوينى ، شاعر ، عالم و فاضل سدة يازدهم هجرى و از علماى اماميّه است كه بر علوم عقلى و نقلى آگاهى داشته است . اين اثر پيرامون چهارده صفت رذيلة انسانى چون كبر ، طمع ، ريا و . . . است كه طى چهارده مجلس همراه با آيات ، احاديث و حكايتهايى از زندگانى پيامبران ، ائمة اطهار و بزرگان دين ذكر شده است . از آنجا كه احاديث و رواياتى چون سبب ملقّب گشتن امام چهارم به « زين العابدين » و حكايتهايى از زندگانى امام حسين ( ع ) و ديگر ائمة اطهار بر گرفته از كشف الغمّة است ، اين مقاله بر آن است كه شيوههاى تاثيرپذيرى ابواب الجنان را از كشف الغُمَّة بررسى نمايد .
كليد واژه : كشف الغمّة ، بهاء الدين اربلى ، ابواب الجنان ، ملا واعظ قزوينى ، ادبيات تعليمى قرن 7 و 11 .
هامش
( 1 ) . عضو هيأت علمى و دانشيار زبان و ادبيات فارسى دانشگاه يزد /reza najjarian @ yahoo . com( 2 ) . كارشناس ارشد زبان و ادبيات فارسى /neda hatampur @ yahoo . com