گزارش وفيات الأعيان از نقش ادباى ايرانى ساكن عراق
حسن نجفى « 1 »
نرگس گنجى « 2 »
چكيده
از آنجايى كه تنها راه ارتباط ايرانيان با قرآن و احاديث يادگيرى قواعد و مبانى زبان عربى بود ، سريعا به يادگيرى زبان و ادبيات عربى پرداختند . در اين ميان شعرا و ادبايى از ايران برخواستند كه در مباحث لغوى ، صرفى ، نحوى ، ادبيات عربى و . . . گوى سبقت را از عربها ربودند كه شرححال برخى از اين بزرگان در كتب تاريخى و ادبى بيان شده است . كتاب ارزشمند وفيات الأعيان و انباء ابناء الزمان اثر ابن خلكان از جمله كتب تراجمى است كه به شرح حال بيش از هشتصد نفر از بزرگان و اعلام طبقات مختلف ادبا ، شعراء ، علما ، فقها و رجال سياسى بلاد اسلامى از قرن دوم تا قرن هفتم پرداخته است . پژوهش حاضر با تكيه بر روش توصيفى تحليلى به بررسى و مطالعه نقش آن دسته از ادباى ايرانى ساكن عراق مىپردازد كه حيطه فعاليت علمى آنان زبان و ادبيات عرب بوده است و ابن خلكان در جلد نخست وفيات الأعيان از آنان ياد كرده است . نتيجه پژوهش بيانگر اين است نقش ادباى ايرانى به عنوان طلايه داران نهضتهاى ادبى ، مباحث لغوى و نقد ادبى در پيشرفت موكب فرهنگى و ادبى زبان عربى به عنوان آبشخور معارف اسلامى بى نظير بوده است و اين مسأله در جلد نخست وفيات الأعيان ابن خلكان به خوبى انعكاس يافته است .
كليد واژه : اديبان ، صرف و نحو عربى ، ابن خلكان ، وفيات الأعيان .
هامش
( 1 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد زبان و ادبيات عربى دانشگاه اصفهان .
( 2 ) . استاديار گروه زبان و ادبيات عربى دانشگاه اصفهان .