تاثير تزيينات معمارى قاجار بر اماكن مقدس تشيع ايران و عراق
مرضيه قنبرى
چكيده
پس از تشكيل دولت قاجار و رسميت يافتن مذهب تشيع از سوى دولت پيشين آن صفويه ، همچنين به جهت اهداف مذهبى ، فرهنگى و سياسى قاجاريان در ايران و عراق ؛ عتبات عاليات رشد و توسعه چشمگيرى يافت و اقدامات عمرانى در شهرهاى مقدس سامراء ، كاظمين ، كربلا و نجف به اوج خود رسيد . در اين پژوهش ، با استناد به منابع كتابخانهاى و مطالعات ميدانى ، پس از نگاه مختصرى به تزيينات معمارى ايرانىقاجارى به بررسى اين تزيينات در اماكن مقدس تشيع مانند حرم امام حسين و حضرت عباس ( ع ) در كربلا ، حرم حضرت على ( ع ) در نجف اشرف ، مشهد كاظمين و سامرا ، حرم امام رضا ( ع ) در خراسان ، حرم حضرت معصومه ( س ) در قم و حرم احمد ابن موسى شاه چراغ ( ع ) در شيراز مىپردازيم . بررسى هاى انجام شده نشان مىدهد كه اجراى تزيينات معمارى در زيارتگاههاى شيعيان مانند گچبرى ، آينهكارى ، نقاشى ، خطاطى ، حجارى ، كاشىكارى از شباهتهاى بسيار زيادى برخوردارند و اين هنرها در دوران قاجار روز به روز رونق گرفتند و آثار شگرفى از متنبندىها ، رسمىبندىها ، مقرنسها و انواع كارهاى گره و اسليمىسازى و همچنين نقاشى - خطاطى و . . . با استفاده از با ارزشترين و مرغوبترين مصالح دنيا همچون طلا ، نقره ، برنز و . . . در اماكن مقدس تشيع و زيارتگاههاى ايران و عراق به وجود آمدند .
كليد واژه : قاجاريه ، تشيع ، عتبات عاليات ، معمارى ، تزيينات .