تصوير رنج در شعر پروين اعتصامى و معروف الرّصافى
كلثوم صديقى « 1 »
چكيده
در ادبيات معاصر ايران ، سرودههاى پروين اعتصامى كه تصويرگر رنج ايرانيان در دوران سراسر سياهى و ظلمت ستمشاهى است از برجستهترين الگوهاى ارائهدهنده نمود رنج و درد در جامعه ايران مىباشد و در كشور عراق نيز ، سرودههاى شاعر انقلابى معاصر ، معروف الرصافى از درد و رنج و نابسامانى و پريشانحالى توده مردم مستمند عراق در دوره حاكميت عثمانى و پس از آن در دوران استعمار و نيز در هنگامه حاكميت خودكامگان بر اين كشور از نابترين و دلانگيزترين تنديسهاى ماندگار ترسيم رنج همميهنان شاعر در دوره معاصر مىباشد .
نظر به كمبود جستارهاى تطبيقى ترسيمگر رنج در دو ادب ايران و عراق در دوران معاصر ، نگارنده بر آن است تا در اين پژوهش با رويكردى تطبيقى بر بنياد تئورى توصيفىتاريخى مطرح در مكتب ادبيات تطبيقى فرانسه به خوانش و تحليل برخى از برجستهترين سرودههاى دو سراينده در اين زمينه دست يازد .
برآيند نهايى اين خوانش تطبيقى ، از يكسو نشانگر نمود حقيقى عواطف انساندوستانه دو سراينده و برانگيختگى احساس مسئوليت و تعهد نسبت به رنجِ نه تنها همميهنان خود بلكه نسبت به رنج نوع بشر در وجدان آگاه و ضمير بيدار دو سراينده است و از سوى ديگر بهرهگيرى دو متنآفرين را در راستاى تصوير روشن اين رنج از روايتگرى و داستانسرايى قصه بينوايان و مستمندان در ناخودآگاه ذهن بيان مىدارد .
كليد واژه : ادبيات تطبيقى ، شعر معاصر ، رنج ، پروين اعتصامى ، معروف الرّصافى .
هامش
( 1 ) . استاديار و عضو هيأت علمى گروه زبان و ادبيات عربى دانشگاه فردوسى مشهد /seddighi @ ferdowsi . um . ac . ir