مقايسه معمارى زيگورات چغازنبيل با نمونههاى مشابه در بين النهرين
بهروز افخمى « 1 »
نعمت حريرى « 2 »
چكيده
سرزمين كهن عيلام يكى از مهمترين مناطق فرهنگى فلات ايران را تشكيل مىدهد كه از هزاره هفتم پيش از ميلاد مسكونى بوده و بررسيهاى باستان شناسى تسلسل فرهنگى را در آن به خوبى نشان مىدهد . اگر چه شباهتهاى فراوانى ميان عناصر فرهنگى - معمارى جلگه خوزستان و جنوب بين النهرين ، خصوصا در زمان حيات سياسى حكومت ايلام وجود داشته و بسيارى از پژوهشگران اين حوزه باور به تاثيرپذيرى يك طرفه معمارى مذهبى ايلامى از معمارى مذهبى بين النهرينى هستند ، اما اين روند بر خلاف آنچه كه گمان مىرود ، نتيجه تاثيرى يك طرفه نبوده و بيانگر روابط متقابل بين اين دو منطقه است . در اين مقاله با به كارگيرى روش تحليلىتوصيفى سعى مىشود ، با بررسى و مقايسه عناصر معمارى مذهبى زيگورات چغازنبيل و زيگوراتهاى بين النهرين خصوصا زيگورات اور به زواياى تاريك اين تاثير و تاثر و نيز وجوه اشتراك و افتراق زيگوراتهاى اين دو منطقه فرهنگى به عنوان نمود فيزيكى مذهب در شكل معمارى پرتوى تابانده شود و در نهايت پاسخى به اين پرسش بنيادى كه آيا فرهنگ و معمارى مذهبى تمدن ايلام و تمدن بين النهرين به صورت متقابل بر يكديگر تاثير گذاشتهاند ، يا هركدام در بسترى جداگانه شكل گرفتهاند ؟
كليد واژه : عيلام ، بين النهرين ، زيگورات ، چغازنبيل ، اور .
هامش
( 1 ) . استاديار گروه باستان شناسى ، دانشگاه محقق اردبيلى - اردبيل .
( 2 ) . دانشجوى كارشناسى ارشد گروه باستان شناسى ، دانشگاه محقق اردبيلى .