نگاهى به يك داستان حماسى سومرى از ايران و عراق : انمركار و فرمانرواى ارته بر اساس متن اصلى لوح گلى سومرى
فاطمه عليزاده « 1 »
چكيده
بنا بر يك داستان حماسى سومرى ، انمركار فرمانرواى بين النهرين عليه ارته ، ايالتى در جنوب شرق و يا شرق ايران اقدامات خصمانهاى به عمل آورد . داستان به شيوه كنايه و تفصيل يعنى اسلوب نگارش حماسه در سراسر جهان بيان شده و طولانى ترين افسانه سومرى به نظر مىرسد . داستان بر روى لوح گلى كه نگارنده آن در چهار هزار سال پيش مىزيسته نوشته شده است . خط لوحه ميخى و زبان آن سومرى است . اين لوحه چهارگوش در ابعاد 5 / 22 در 5 / 22 سانتيمتر كه كاتب مربوط آن را به دوازده ستون تقسيم كرده است . متن از سرزمينى سخن مىگويد با نام ارته كه در كوهستان واقع شده است ، اباد و بسيار خوشبخت بوده و داراى معادن سنگ هاى قيمتى فراوان و قوانين آسمانى و مورد توجه خدايان بوده است . همزمان با كاوشها و مطالعات باستان شناسى ، مناقشات و اتفاق و افتراق نظرهاى فراوانى درباره مكان احتمالى اين شهر شده است . در اين مقاله با توجه به بررسى و خوانش متن اصلى به مرور نظرات مطرح شده و بحث در رابطه با هويت اين سرزمين بر پايه برداشتهاى باستان شناسانه از متن مورد نظر پرداخته ايم . ساموئل كريمر در كتاب خود اين داستان را در نوع خود نخستين حماسه جهان ادب مىداند . متن آن را از روى بيست لوح و پاره لوح گرد آوردهاند كه مهمترين آنها لوح 12 ستونى موزه شرق باستانى استانبول است . متن سومرى منظومه و ترجمه انگليسى آن در سال 1952 ميلادى از طرف موزه دانشگاه پنسيلوانيا انتشار يافت .
كليد واژه : انمركار ، سومر ، ارته ، دادههاى باستان شناسى ، بين النهرين .
هامش
( 1 ) . دانشجوى دكتراى باستان شناسى دانشگاه تهران .