درنگى در نقش دار العلمهاى ايران و عراق در توسعه فرهنگ و تمدن اسلامى
سيدرضا سليمانزاده نجفى « 1 »
محمد رحيمى خويگانى « 2 »
چكيده
توليد علم و دانش و دانشمندان ماهر در هر زمينهاى يكى ازمهمترين عواملِ پيشرفت جوامع و تمدنها است . مسلمانان در قرنهاى آغازين اسلامى با درك درست اين مسئله ، براى رسيدن به هدف توليد علم دست به تاسيس مراكزى با نام « دار العلم » زدند كه نقش دانشگاههاى امروزى را بر عهده داشت ، پژوهش حاضر در صدد است تا نقش دار العلمهايى كه در سرزمينهاى ايران و عراق امروزى قرار داشتهاند و به نوعى نقش تمدن سازى ( توليد علم ، دانشمندان و پژوهش و آموزش ) را بر عهده داشتند ، مورد بررسى و تحليل قرار داده جايگاه آنها را مشخص گرداند .
مهمترين يافتههاى اين پژوهش نشانگر آن است كه از ميان تعداد بىشمار دار العلمهايى كه در بلاد اسلامى تاسيس شد ، بيشتر آنها مانند دارالعلم بغداد يا دار العلم نيشابور در مناطقى بوده است كه امروزه ايران و عراق خوانده مىشود ، اين مسئله به خوبى پرچمدارى و طلايهدارى اين دو سرزمين را در توسعه تمدن اسلامى نشان مىدهد .
كليد واژه : توليد علم ، دار العلم ، تمدن اسلامى ، بغداد ، نيشابور .
هامش
( 1 ) . استاديار گروه عربى دانشگاه اصفهان /rezanajafi 84 @ yahoo . com( 2 ) . دكترى زبان عربى دانشگاه اصفهان /rahimim 65 @ gmail . com