كنى ، و با غير اين دو طبقه دورى . . .
و ديگر تا ممكن باشد شب ها خواب كم كن كه بهترين اوقات شب است كه مردمان از معاصى فارغ اند و به خواب غفلت گرفتار و فيوض . . . متواتر . پس سعادتمند كسى كه بيدار باشد و مستحقّ فيض باشد .
و اگر نتوانى كه تمام شب بيدار باشى ، بارى نصف آخر شب را كه محلّ فيض است بيدار باش ، كه در لحد خواب بسيار خواهى كرد .
و تا توانى نماز شب را با شرايط ، از تضرع و زارى و ادعيه مأثوره ، فرومگذار ، كه عمده اسباب تقربات الهى بعد از فرايض ، نماز شب است ؛ مگر آن كه واجبى در ذمه ات باشد كه در آن صورت ، به جاى آن ، او را به جاى آور .
و در روز قيلوله اى بكن كه جبر بيدارى شب كند و دماغ را ضعيف نكند .
و ديگر على الدوام به ياد خدا باش كه
: « وَ اذْكُرُوا اللَّهَ كَثِيراً لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ » .
« 1 »
و ذكر نه همين آن است كه لا إله الا الله و سبحان الله بگويى ، اگرچه اين هم از ذكر است ؛ و ليكن نزد واجبات ، ملحوظ نظر تو خدا باشد و ترك نكنى ، و نزد معاصى ، ملحوظ نظر تو خدا باشد و آن معاصى را بجا نياورى .
و بايد كه على الدوام در مراقبه باشى كه خدا را حاضر دانى و عالم دانى بر احوال خود . و كسى كه اين خصلت را شعار خود گرداند ممكن نيست از او كه اقدام بر معاصى كند . زهى بى حيا كسى خدا را . . . داند و مخالفت او كند ، با آن كه اگر مخلوقى ضعيفى كه . . . نفعى متصور باشد و نه ضررى اقدام به اين معصيت نكند ؛ پس در اين صورت خدا را أهون الناظرين خواهد دانست ، و اين كفر محض است .
و تا توانى مداومت بر كلمه توحيد بسيار بكن ، كه ارباب قلوب را به سبب آن تخليه و تحليه حاصل شده است .
هامش
( 1 ) . انفال : 45 ، جمعه : 10 .