از غزل هاى خود اظهار موالات به ائمه معصومين صلوات الله عليهم اجمعين نموده ، و تبرّا از دشمنان اهل بيت كرده ، و اظهار مذهب حقّ خود نموده ؛ و اگر به واسطه تقيه مدح اشقيا كرده است ، همان در عقب آن گفته است :
يك فسانه راست گويم يا دروغ * تا دهد مر راستى ها را فروغ
هر بيتى از مثنوى مرشدى است كامل ، و مشتمل است بر بدايع حكمت ، كه :
« روّحوا أنفسكم ببدايع الحكم ؛ فإنها تكلّ كما تكلّ الأبدان »
اگرچه مولانا گفتگوهاى منكران را در بسيار جايى از مثنوى جواب داده ، و ليكن حيف كه شخصى دعواى علم و دانش كند و از اين معانى بى بهره باشد ، و اين قسم مزخرفات به كتابت آورد كه مولانا اوزبك بوده است ! مگر ندانسته اند كه هميشه بلخ و سمرقند شيعه بوده اند ، و ابن بابويه من لا يحضره الفقيه را در بلخ تصنيف كرده است ، و علماى بلخ نزد او تلمّذ نموده اند ! قطع نظر از آن كه شهر ، سبب مذهب نمى شود » . « 1 »
« شيخ عبد الرزّاق كاشانى رحمه الله . . . مريد شيخ عبد الصمد نطنزى است ، و تشيع او [ نطنزى ] أظهر من الشمس است ، و در كتيبه خانقاه او كه قريب سيصد سال است كه نوشته شده است ، اسامى ائمه اثنى عشر مكتوب است .
و اين فقير ، احوال شيخ عبدالرزّاق را از شيخ بهاء الدين محمد رحمه الله پرسيدم .
فرمودند كه در تشيع او دغدغه نيست ، و همچنين در فضيلت و كمالات او ، و تشيع نور الدين عبد الصمد .
و فرمودند كه : شيعه و سنّى به خوبى تصانيف او [ شيخ عبد الرزّاق ] تصنيف نكرده اند . و الحق چنين است . و اگر منصفى نظر كند در شرحى كه نوشته است بر منازل السائرين خواجه عبد الله انصارى ، انصاف خواهد داد كه مثل آن متن و شرح ، مصنَّف نشده ، و ليكن تا كسى از مشرب عرفان و محبت بويى نبرده باشد ، اين ديدن ها
هامش
( 1 ) . همان ص 638 .