مرحوم قطب راوندى در « فقه القرآن » « 1 » ، شيخ طوسى رحمه الله و همين طور مرحوم شيخ ابوالفتوح در تفسيرش .
ب - بررسى قول ابن عباس : مستند قول ابن عباس عبارت از آيه شريفه
( وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً )
« 2 » است ؛ گفتهاند : آيه شريفه مىفرمايد حمل و فصال نبايد سى ماه كمتر باشد و كأنّه معيار عبارت از سى ماه است ؛ پس هر قدر كه حمل طول كشيد ، باقيمانده سى ماه را بايد به شير دادن بپردازد تا اينكه سى ماه تكميل گردد .
پس اگر حملش شش ماه باشد ، بيست و چهار ماه بايد شير داده شود و اگر نه ماه بود ، بيست و يك ماه و اگر يكسال بود هيجده ماه بايد شير داده شود .
ولى اين استدلال به نظر تمام نمىرسد ؛ چرا كه آيه شريفه در مقام تشريع حكم نيست ، آيه در صدد بيان امور طبيعى است و زحماتى را كه مادر تحمل مىكند را بيان مىكند
( وَ وَصَّيْنَا الْإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ إِحْساناً حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهاً وَ وَضَعَتْهُ كُرْهاً وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً )
مىخواهد بفرمايد كه اين امور از چيزهاى زحمت دارى است كه بايد حقوقش اداء شود . نه اينكه ناظر به بيان حدود و احكام حمل و شير دادن باشد .
البته طبيعى است كه فرض متعارف را در نظر گرفته است كه معمولًا سى ماه است و اما متعرض فروض غير متعارف كه گاهى كمتر و گاهى بيشتر است نشده است و نيازى هم به ذكر آنها نبوده است ؛ چرا كه حكم آنها از ادله اجتهادى و يا اصول قابل استفاده است . و اين مقدار مذكور در آيه ، بر قول مشهور هم منطبق است كه متعارفاً حمل نه ماه طول مىكشد و شير دادن هم تا بيست و يك ماه تقليلش جايز دانسته
هامش
( 1 ) - فقه القرآن 2 : 121
( 2 ) - احقاف : 25