روايات هيچ جا ذكر نشده كه طرف مقابل اگر خواست عقد را به هم بزند . اين شاهد است كه خيار براى طرف نيست و چنين عقدى علاوه بر صحت لزوم هم دارد .
ابراء و مهرى كه كميت آن دقيق و معلوم نيست
« لو تزوجها على مال مشار اليه غير معلوم الوزن فتلف قبل قبضه فأبرئته منه صحّ و كذا لو تزوجها به مهر فاسد فاستبرئه منه او من بعضه صح و لو لم تعلم كميته لانه اسقاط للحق و لم يقدح فيه الجهاله و لو أبرأته من مهر المثل قبل الدخول لم يصح لعدم الاستحقاق « 1 » » .
زن مىتواند مهر خود را ببخشد و شوهر را ابراء كند ، منتها در 2 مورد به صورت خاص مسأله ابراء مورد بحث قرار گرفته است كه آنها را بررسى مىنماييم :
مورد اول : اگر مقدار مهر معلوم نباشد و با اشاره آن را مشخص كنند ،
مثلًا بگويند همين قطعه طلايى كه اينجاست مهر باشد و قبل از اين كه زن مهر را دريافت كند تلف شود ، در اين صورت آيا زن مىتواند زوج را ابراء كند و بگويد آن كه در اثر تلف به ذمه زوج آمده است و لو مقدار آن معين نيست من ابراء كردم يا خير نمىتواند . به عبارت ديگر آيا ابراء شىء مجهول صحيح است يا خير صحيح نيست و چيزى را مىتوان ابراء كرد كه مقدار آن مشخص باشد .
مرحوم شيخ طوسى مىفرمايند در اين مسأله عامه دو نظر دارند . گروهى مىگويند ابراء مجهول صحيح نيست و عدهاى مىگويند صحيح است و خود ايشان نظر دوم را انتخاب مىكنند و مىفرمايند « و هو الذي يقوى فى نفسى » « 2 » .
مرحوم محقق هم در شرايع قائل به جواز مىشوند و مىفرمايند به طور كلى در باب اسقاط حق وقتى كه مىخواهد حقى از حقوق خود را ساقط كند لازم نيست به همه حدود آن آگاه باشد . « 3 »
هامش
( 1 ) - ر . ك : جواهر ، ج 31 ، ص 124 .
( 2 ) - شيخ طوسى ، مبسوط ، ج 4 ، ص 312 .
( 3 ) - ر . ك : جواهر ، ج 31 ، ص 124 .