ولى بعد از ازدواج لازم نيست ، اين ايرادى است كه بر جواهر به نظر مىرسد .
لكن اين ايراد بر ايشان وارد نيست ، چرا كه كلام صاحب جواهر اين است كه اگر چنانچه شبهه در مورد زن كه شوهر دار است يا نه ، قبل از ازدواج براى او پيش آمده باشد ، از آنجا كه آن شبهه منجّز است هم قبل از ازدواج و هم بعد از آن تحقيق براى او لازم است ، و اما اگر شبههاى براى او قبل از ازدواج نبود ، و بعد از ازدواج توجه به شبهه پيدا كرد ، ايشان مىفرمايد در اين صورت ديگر جا براى تحقيق نيست پس ايشان تفكيك بين قبل از ازدواج و بعد از ازدواج با وجود شبهه از قبل را قائل نشده ، تا ايراد فوق متوجه او بشود ، بلكه تفكيك بين حصول شبهه در قبل از ازدواج و حصول آن در بعد از ازدواج قائل شده است .
ذكر اشكالى كه بر جواهر وارد است
بله اشكالى كه بر جواهر وارد مىشود ، اين است كه ايشان ، روايات دلالتكننده بر عدم لزوم تحقيق را اختصاص به بعد از ازدواج داده است ، در حالى كه مىتوان از آنها ، استظهار نمود كه اختصاصى به بعد از ازدواج ندارند ، و در قبل از ازدواج هم اگر شبههاى حاصل شد ، بازهم تحقيق لازم نيست .
بررسى روايات داله بر عدم لزوم تحقيق
1 - محمد بن احمد بن يحيى عن الميثم بن ابى مسروق النهدى عن احمد بن محمد بن ابى نصر و محمد بن الحسن الاشعرى عن محمد بن عبد الله الاشعرى قال : قلت للرضا عليه السلام : الرجل يتزوج بالمرأة فيقع فى قلبه أن لها زوجا ، فقال : و ما عليه ؟ أ رأيت لو سألها البيّنة كان يجد من يشهد أن ليس لها زوج . « 1 »
سند اين روايت به نظر ما صحيح است و از عموم تعليل آن كه با توجه به اينكه ازدواج يا دائمى است و يا موقت ، و آوردن دو شاهد براى عدم ازدواج موقت براى زن ممكن نيست ، از اين تعليل استفاده مىشود كه همان طورى كه بعد از ازدواج با
هامش
( 1 ) - وسائل الشيعة ، الباب 10 من ابواب المتعة ، الحديث 5 ، ج 14 ، ص 457 .