طلب اليها أن لا تسبقه بنفسها اذا انقضت عدتها « 1 »
دو احتمال در معناى آيه لا تَعْزِمُوا عُقْدَةَ النِّكاحِ
احتمال اول : فراز
« لا تَعْزِمُوا عُقْدَةَ النِّكاحِ حَتَّى يَبْلُغَ الْكِتابُ أَجَلَهُ »
را معمولا اين گونه معنا مىكنند كه قبل از انقضاء عده ، تصميم بر عقد نكاح نگيرد و مراد از عزم و تصميم ، عزم و تصميمى است كه اجراى عقد بر آن مترتب شود و گرنه مجرد تصميم مانعى ندارد چنانچه در صدر آيه فرمود :
« أَوْ أَكْنَنْتُمْ فِي أَنْفُسِكُمْ »
و تقدير آيه اين است كه لا جناح عليكم فى ما أكننتم فى أنفسكم غاية الامر اين تصميم مجاز تصميمى است كه متعلَّق تصميم ، بعد از خروج از عده است .
پس معناى معروف اين است كه عزم منهى عنه عزم و تصميمى است كه متعلق تصميم هم در ظرف تصميم باشد يعنى در عده تصميم به ازدواج مىگيرد و در همان عده اجراء عقد مىكند نه اينكه متعلق تصميم بعد از عقد باشد و گرنه اگر متعلَّق بعد از عده باشد اشكالى ندارد .
مسأله اتحاد و عدم اتحاد متعلِّق [ بالكسر ] و متعلَّق [ بالفتح ] را در جاهاى ديگر مثل باب استصحاب و لا تنقض اليقين بالشك نيز گفتهاند : گاهى ظهور اقتضاء مىكند كه زمان متعلَّق [ بالفتح ] با زمان متعلِّق [ بالكسر ] واحد باشد اگر شخصى بگويد : الان يقين به عدالت زيد دارم و در كلام قيدى نباشد ظاهرش اين است كه الان به عدالت فعلى زيد دارم . قيد الان هر چند ظرف براى يقين است نه ظرف براى عدالت لكن به حسب اطلاقات ، عرف مىفهمد كه ظرف متيقن [ بالفتح ] نيز الان است و يقين و متيقن [ بالفتح ] هر دو الان است . از اين رو گفتهاند كه « لا تنقض اليقين بالشك » با استصحاب تطبيق مىكند . « كنت على يقين من وضوئك » مىفرمايد : قبلا شما يقين به وضو داشتيد ، يعنى زمان يقين و متيقن بايد يكى باشد ، پس ظرف شك و مشكوك هم بايد يكى باشد . وقتى قيد در كلام نباشد مقتضاى اطلاق ، اتحاد زمان متعلِّق
هامش
( 1 ) - تفسير العياشى 1 / 122 ، حديث 390 .