تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كتاب النكاح ( فارسى ) — صفحة 5874

مساهمون:

ص٥٨٧٤

ج ) اثبات وثاقت « قاسم بن محمد الجوهرى »

1 ) روايت ابن ابى عمير و صفوان ، از او .

براى اثبات وثاقت « قاسم بن محمد الجوهرى » گاهى گفته شده است كه چون « ابن ابى عمير » و « صفوان » از او نقل حديث كرده‌اند لذا وى ثقه و رواياتش معتبر خواهد بود .

2 ) نقد استدلال فوق توسط استاد مد ظله

سند روايتى كه در آن ابن ابى عمير از جوهرى نقل نموده است اين است : أحمد بن محمد ، عن ابن أبى عمير عن القاسم بن محمد عن عبد الله بن سنان ( الكافى ج 1 / 456 كتاب الحجة باب مولد امير المؤمنين عليه السلام ج 6 ) به نظر ما اين استدلال صحيح نيست زيرا اولًا : در هيچ كجا غير از همين مورد ابن ابى عمير از قاسم بن محمد ، روايت نكرده است و هر دو ، هم طبقه هستند . ثانياً : « عبد الله بن سنان » از عمده مشايخ « ابن ابى عمير » است و بسيار مستبعد و غير متعارف است كه ابن ابى عمير از شيخ خود با واسطه آن هم در اين يك مورد نقل حديث نمايد و سرّ اين اشتباه نيز به نظر ما تصحيف « واو » واقع بعد از « ابن ابى عمير » به « عن » مىباشد . توضيح اينكه : چنانچه مكرر اين مطلب را گفته‌ايم چون معمولًا اسناد به صورت معنعن مىباشند ذهن بر اساس انسى كه با اين نحوه از اسناد پيدا مىكند در مواردى كه فى الواقع كلمه « واو » قرار دارد و دو راوى هر كدام به طور جداگانه از يك مروى عنه نقل مىكنند نيز به جاى « واو » كلمه « عن » نوشته مىشود . صاحب معالم در مقدمهء كتاب خود ، « منتقى الجمان » مىگويد شيخ طوسى كثيرا بر اساس همان استيناسى كه گفته شد به جاى « واو » كلمه « عن » را در سند احاديث ذكر كرده است ولى بعداً كه احاديث را با مصادر آن مقابله نموده است كلمه « عن » را كه غالبا بدون نقطه و به صورت « و » نوشته مىشده است با هم