براى تعيين زوجه زده شود خصوص برخى از آثار مثل ارث مد نظر است نه اينكه براى جميع آثار قرعه زده شود . به هر حال چه قرعه براى خصوص ارث زده شود يا براى تعيين زوجه زده شود خصوص برخى از آثار مثل ارث مدّ نظر است نه اينكه براى جميع آثار قرعه زده شود . خلاصه صاحب شرايع و صاحب جواهر هم كه به اين مطلب تمايل پيدا كرده كه به قرعه حكم بينه و أماره بار نمىشود بلكه در موارد مشكل به قرعه رجوع مىشود و در مواردى كه مشكل نيست طبق احتياط عمل كند .
مبدأ عدّه انفساخ
مطلب ديگرى كه در جواهر « 1 » آمده و ديروز ناقص ماند اين است كه اگر زن مدخوله بود أبعد أجلين از عده انفساخ و طلاق و عده وفات را نگه دارد مقدار عده انفساخ همان عده طلاق است . در مورد اينكه از چه وقت عده طلاق يا انفساخ را شروع كند در تذكره فرموده : اگر اسلام هر دو مقترن بود از وقت اسلام هر دو محاسبه مىشود اما اگر اسلام آنها متقارن نيست از وقت اسلام كسى كه اسلام او متقدم است بايد عده نگه دارد . چون زن موظف است وقتى كه مرد مسلمان شد و زن هنوز مسلمان نشده از زمان اسلام مرد عده نگه دارد .
محقق كركى به او اعتراض كرده و فرموده : از وقت اسلام نبايد عده نگه دارد چون انفساخ حالت مُراعى دارد تا بعداً ببينند اگر همين زن را اختيار كرد انفساخ صورت نگرفته است ، پس عده او در اين فرض عده صورى است و از وقت وفات از تزلزل خارج مىشود پس مبدأ عدّه طلاق نيز از هنگام وفات شروع مىشود . پس أبعد الاجلين از عده انفساخ و عده طلاق معيار است و مبدأ عده انفساخ هم هنگام وفات است .
صاحب جواهر مىفرمايد : اگر اين زن زوجه او باشد عده انفساخ ندارد و تنها عده وفات دارد ولى اگر عده داشته باشد و فرض اين است كه در مقام ثبوت بعضى
هامش
( 1 ) - جواهر الكلام 30 / 87 - 86 .