« بانت منه امرأته كما تبين المطلقه » سه احتمال به نظر مىرسد :
احتمال اول : نظر به اينكه غالب مطلقهها رجعى هستند ، در اين روايت بينونت زوجين در زمان ارتداد با عبارت « كما تبين المطلقة » به بينونت مطلقه رجعى تشبيه شده است . البته اين تشبيه از جميع جهات نيست ، زيرا ، ما بين مطلقه رجعى و مرتد تفاوتهايى هست كه تشبيه از جميع جهات را ناممكن مىسازد . چه آنكه بينونت مطلقه رجعى به علقه زوجيت بسيار نزديك است و تجديد زوجيت و بر طرف شدن اين جدايى به تغيير حالتى جز رجوع - يا مباشرت كه از مصاديق رجوع است - مشروط نگرديده ، و به همين جهت از نظر عدهاى از فقهاء و از آن جمله مرحوم آقاى خويى ، مطلقه رجعى در طول زمان عده ، زوجه است - نه فى حكم الزوجه - در حالى كه براى مرتد ملى - كه روايت را بر آن حمل كردهاند - مباشرت در زمان ارتداد بلااشكال جايز نبوده و شرط لازم براى اين اقدام ، رجوع به اسلام و رفع ارتداد مىباشد . بنابراين ، تشبيه تنها به اين لحاظ است كه رفع بينونت و تجديد زوجيت براى مرتد از جهت مشروط نبودن به انشاء عقد جديد ، مانند مطلقه رجعى است و همچنان كه به واسطه قرب بينونت و زوجيت در طلاق رجعى ، علقه زوجيت براى مطلقه رجعى پس از رجوع به زوجه پابرجا مىگردد ، مرتد نيز با رجوع به اسلام از اين امر برخوردار گشته و تجديد زوجيت براى او نيازمند به توافق زن و انشاء عقد جديد نخواهد بود .
بدين ترتيب ارث بردن زن از مرد نيز موجه مىگردد . زيرا گرچه در زمان ارتداد مانند ايام عده رجعى - على ما هو الحق - علقه واقعى زوجيت منتفى شده است ، ليكن زوال زوجيت از نظر برخى احكام همچون ارث مستقر نبوده و در حكم عدم زوال مىباشد و صرفاً پس از انقضاء عده استقرار مىيابد . و همچنان كه اگر در حال عده رجعى مرد بميرد ، زن او ملحق به زوجه است و گويا شوهر او فوت كرده و از وى ارث مىبرد ، در باب ارتداد نيز چنانچه مرد بميرد يا كشته شود ، زن از او ارث
كتاب النكاح ( فارسى ) — صفحة 5605
مساهمون: السيد موسى الشبيري الزنجاني
ص٥٦٠٥