نداشتم . لكن اين پاورقىها هيچ ارزش تحقيقى ندارد ، همين كه مىبينند روايتى تناسب با بحث دارد آن را نقل مىكنند ، اما آيا مضمونش با مطلب تطبيق مىكند يا نه را توجه نمىكنند . من احتمال قوى مىدهم كه روايت سنن بيهقى نيز همان ده زن را مشتمل باشد و استخراج كنندگان پاورقى جامع المقاصد به اختلاف اشاره نكردهاند .
در حدائق از مسالك هشت زن را نقل مىكند « 1 » . در حالى در مسالك « 2 » اصلًا عدد نيامده است ، بلكه تعبير أسلم على أكثر من اربع آمده است . فقهاء ما در اثر كثرت اشتغال و اينكه با عجله نوشتهاند روايت را كامل نقل نكردهاند و مسامحاتى در تعبيراتشان هست . لكن از اهل سنت هر كس راجع به غيلان بن سلمه روايت نقل كرده ، ده زن را نقل كرده است . اما صحابى دوم كه نقل شده بيش از چهار زن داشته ، قيس بن حارث اسدى است كه صحابى است و هشت زن داشته است و پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله به او فرموده كه چهار زن را انتخاب و چهار زن را رها كن ، روايت غيلان در جامع ترمذى و مسند احمد آمده است و در كتب ديگر از جامع ترمذى نقل كردهاند .
در كتب ديگر عامه - كه آن كتب در اختيار من نبود - اشاره كردهاند كه در كتب ديگر مثل مستدرك حاكم اين حديث نقل شده است و همه عدد « عشره » را نقل كردهاند .
روايت را شيخ در خلاف و علامه در تذكره نقل كرده است كه نقل تذكره با خلاف هماهنگ است ، لكن اين نقل با نقل كتب عامه مقدارى اختلاف دارد و به نظر مىرسد سقطى در نقل شيخ رخ داده است و علامه هم شايد عبارت را از خلاف شيخ گرفته باشد .
روايت طبق نقل جامع ترمذى
ترمذى روايت را به دو سند نقل كرده است . يكى از دو سند به عبد الله بن عمر مىرسد و متن آن چنين است : ان غيلان بن سلمة الثقفى أسلم و له عشر نسوة فى الجاهلية
هامش
( 1 ) - الحدائق الناضرة .
( 2 ) - مسالك الافهام .