است لكن دلالت نمىكند كه ناسخ حرمتى است كه اسلام آورده است . بلكه اليوم اشاره به اين است كه اسلام آن حرمت و منعى كه در اديان سابق بوده است را برداشته است . از
الْيَوْمَ أُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّباتُ
معلوم مىشود كه در اديان سابق اصْر و سختىهايى بوده است و اسلام آن سختىها را بر مىدارد ، بنابراين « اليوم » دلالت ندارد كه اين آيه بعد از آيات ناهيه ( بقره / 221 و ممتحنه / 10 ) نازل شده باشد و آنها را نسخ كند بلكه دلالت مىكند كه فعلًا حرمت ازدواج با كتابيات برداشته شده است . هر چند در اديان سابق در فرض اختلاف در مذهب ازدواج جايز نبوده است .
پس اليوم شاهد بر اينكه آيه مائده ناسخ آيات حرمت باشد نيست . البته برخى از متأخرين اين احتمال را نيز دادهاند كه در عين حال كه يك آيه ناسخ آيه ديگر است دوباره همين آيه نسخ ، بعداً نسخ مىشود . بله اين احتمال هست ولى به هر حال سخن صاحب جواهر با هر دو احتمال مغايرت دارد .
صحيحه محمد بن مسلم : عن أبى جعفر عليه السلام قال : سألته عن نصارى العرب أ تؤكل ذبيحتهم فقال : كان على بن الحسين عليه السلام ينهى عن ذبائحهم و صيدهم و مناكحتهم « 1 » .
استشهاد حضرت به نهى امام سجاد عليه السلام اشارهاى است ضمنى به اين مطلب كه اهل سنت كه قائل به حليت شدهاند ، حضرت سجاد را به عنوان يكى از فقيههاى معتبر قبول داشتند .
روايات تجويز در فرض خاص
روايات ديگرى نيز مؤيّد حرمت است مثل رواياتى كه در فرض اضطرار نكاح با كتابيات را جايز مىشمارد يا در فرض متعه يا نكاح با كتابيه مستضعفه را جايز مىشمارد چون مستضعفه درك چندانى ندارد و خطرى براى شوهر از نظر اعتقادات محسوب نمىشود ، بلكه ممكن است شوهر بتواند او را مستبصر كند . و
هامش
( 1 ) - جامع الاحاديث 25 / 656 ، باب 1 من ابواب مناكحة الكفار و اهل الكتاب و . . . ، ح 8 ، رقم 38191 .