تهذيب : الحسن بن سماعة عن الحسن بن حذيفة بن منصور عن عبيد بن زرارة عن زرارة عن ابى عبد الله ( عليه السلام ) قال : سألته عن الرضاع ؟ فقال : « لا يحرم من الرضاع الّا ما ارتضعا من ثدىٍ واحدٍ حولين كاملين « 1 » »
اين روايت در استبصار و فقيه نيز آمده است ولى در استبصار « عبيد بن زرارة » مستقيماً از حضرت نقل مىكند .
بحث سندى :
از كلام صاحب جواهر استفاده مىشود كه روايات مشتمل بر حولين از نظر سندى تمام نيست ، پس ذاتاً صلاحيت استناد ندارد تا با موثقه زياد بن سوقه تعارض كند « 2 » . البته ايشان وجه ضعف آن را بيان نكردهاند و مرحوم مجلسى اول نيز از اين روايت به « قوى » تعبير كرده است « 3 » .
در مقابل ايشان سبزوارى در كفاية و صاحب رياض از روايت به صحيحه ياد كردهاند .
سندى كه در تهذيب و استبصار آمده است سندى ضعيف است . مرحوم علامه درباره حسن بن حذيفة از ابن غضائرى نقل مىكند « ضعيف جداً » و كسى نيز او را تشويق نكرده است ، لكن اين روايت را صدوق در فقيه با سند خودش از عبيد بن زرارة نقل مىكند و اشخاصى كه در سند صدوق به عبيد بن زرارة واقع شدهاند ، همه مورد اعتمادند ، تنها « حكم بن مسكين » مورد بحث است ، توثيق صريحى درباره ايشان نيامده است ، ليكن به نظر ما او نيز ثقه است چون قدح و جرحى درباره او وارد نشده است و چندين نفر از اعاظم محدثين به كثرت از ايشان روايت دارند ، - حسن بن محبوب « 4 » و على بن الحكم و على بن اسباط و ابن ابى عمير و بزنطى و محمد بن حسين بن ابى الخطاب از او روايت دارند ، مخصوصاً ابن ابى عمير توسط
هامش
( 1 ) - وسايل 20 / 386 ، باب 5 از ابواب ما يحرم بالرضاع ، حديث 8 .
( 2 ) - جواهر الكلام 29 / 287
( 3 ) - روايت قوى روايتى است كه راوى آن يا امامىاى باشد كه هيچ گونه مدح و ذمى در مورد او وارد نشده يا غير امامى ممدوح باشد ، در نتيجه اعتبار آن از روايت حسن نيز پايينتر است .
( 4 ) - حسن بن محبوب به عنوان « الحكم الاعمى » از او روايت مىكند .