انحصارى ولىّ مىشديم « 1 » ليكن برخى روايات خاصه بالنصوصية اذن دختر را لازم مىداند ، روايات معارض عبارتند از :
1 - معتبرهء منصور بن حازم عن أبي عبد الله عليه السلام قال : « تستأمر الجارية البكر و غيرها و لا تنكح الا بامرها » « 2 » اين روايت دلالت بر اشتراط اذن دختر كرده ، استقلال پدر را نفى مىكند .
2 - معتبرهء صفوان عن موسى بن جعفر عليه السلام در قسمت اول آن حضرت مىفرمايند : « يكون ذلك ( التزويج ) برضاها فان لها فى نفسها نصيباً » و در قسمت دوم مىفرمايند : « و يكون ذلك برضاها فان لها فى نفسها حظّاً » « 3 » اين روايت و روايت بعدى علاوه بر نفى استقلال پدر ، دلالت بر اشتراك هر دو مىكند . « 4 »
3 - صحيحه زرارة و محمد بن مسلم عن أبي جعفر عليه السلام : « لا ينقض النكاح الا الأب » « 5 » البته بين روايات منصور بن حازم و روايات استقلال پدر جمع عرفى هست چون روايت منصور مطلق است و اسمى از پدر نبرده است به وسيلهء رواياتى كه پدر را مستقل مىداند ( مانند صحيحهء محمد بن مسلم : يستأمرها كل احدٍ ما عدا الأب « 6 » ) از اطلاق آن رفع يد كرده آن را بر غير پدر حمل مىكنيم . « 7 » پس فقط معتبرهء صفوان و صحيحهء زرارة و محمد بن مسلم معارض روايات استقلال پدر خواهند بود . چگونه اين روايات را جمع كنيم ؟
مرحوم آقاى خويى مىفرمايند : بين طائفه اول از روايات استقلال كه اذن پدر را لازم مىدانست و نسبت به لزوم اذن دختر سكوت داشت و بين روايات تشريك ( معتبرهء صفوان و صحيحهء زراره و محمد بن مسلم ) كه علاوه بر اذن پدر ، اذن دختر را
هامش
( 1 ) جمع بين صراحت طائفه اول و سوم استقلال انحصارى پدر است و ظهور طائفه دوم نيز آن را تأييد مىكند .
( 2 ) جامع الاحاديث 25 / 188 ، باب 50 از ابواب التزويج - ح 1
وسائل الشيعة 20 / 271 ، باب 3 از ابواب عقد النكاح و اولياء العقد ، ح 10
( 3 ) جامع الاحاديث 25 / 188 ، باب 50 از ابواب التزويج - ح 2
وسائل الشيعة 20 / 284 ، باب 9 از ابواب عقد النكاح و اولياء العقد ، ح 2
( 4 ) مبانى العروة 2 / 256
( 5 ) مبانى العروة 2 / 254 و 265 ، جامع الاحاديث 25 / 191 ، باب 50 از ابواب التزويج - ح 13 ، وسائل الشيعة 20 / 272 ، باب 4 از ابواب عقد النكاح و اولياء العقد ، ح 1
( 6 ) جامع الاحاديث 25 / 191 ، باب 50 از ابواب التزويج - ح 12 ، وسائل الشيعة 20 / 272 ، باب 4 از ابواب عقد النكاح و اولياء العقد ، ح 3
( 7 ) مبانى العروة 2 / 266