- باسناده صحيح عن احمد بن محمد بن عيسى عن الحسين بن سعيد عن فضالة بن ايوب عن عمر بن ابان الكلبى عن ميسر « 1 » ، قال قلت لأبي عبد الله عليه السلام القى المرأة بالفلاة الّتى ليس لها فيها احد ، فاقول لها لك زوج فتقول لا . فاتزوّجها ، قال نعم هى المصدقة على نفسها « 2 »
تقريب استدلال به اين دو روايت اين است كه بگوييم در ارتكاز سائل اين بوده كه تنها مانع احتمالى شوهر داشتن يا از فواحش بودن است ، به گونهاى كه اگر مرد از اين دو جهت اطمينان حاصل نمود ، ديگر مشكلى براى تزويج در كار نيست ، منتهى شبهه سائل در اين بوده كه آيا قول زن در اثبات بىشوهر بودن و فاحشه نبودن زن كفايت مىكند يا خير ؟ امام عليه السلام قول زن را معتبر دانستهاند .
خلاصه امام عليه السلام با سكوت خود ارتكاز سائل را تقرير كردهاند ، در نتيجه اذن ولى در ازدواج معتبر نيست و اطلاق آن بكر و ثيب را هم شامل مىگردد ، پس زن در ازدواج مستقل است ، اطلاق روايت نسبت به اقسام زن بويژه با توجه به ناشناس بودن زن ، قوى به نظر مىرسد .
بررسى استدلال به روايات فوق
اين دو روايت كه روايت ميسر از جهت سند معتبر و روايت ابان بن تغلب از اين جهت غير قابل اعتماد « 3 » مىباشد . از جهت دلالت اشكال دارند ، چون اين كه در ارتكاز سائل اين بوده كه تنها مانع احتمالى شوهر داشتن يا فاحشه بودن زن بوده روشن نيست ، و اطلاق روايت نسبت به باكره و ثيبه محل اشكال است . زيرا :
هامش
( 1 ) ( توضيح بيشتر ) در برخى مواضع نام وى ميسره - با هاء آمده كه ظاهراً غلط است وى ميسّر - بر وزن مبشّر - بن عبد العزيز است ، بويژه ر . ك : توضيح الاشتباه ، ابن ناصر الدين .
( 2 ) وسائل 20 : 269 / 25598 ( باب 3 ، از ابواب عقد نكاح ، ح 5 ) ، 301 / 25677 ( باب 25 از همان ابواب ، ح 2 ) ، 21 : جامع الاحاديث 25 : 214 / 3693 ، باب 65 از ابواب التزويج ، ح 3 .
( 3 ) ( توضيح بيشتر ) محمد بن على ( ابو سمينه كوفى ) و محمد بن اسلم ( حبلى ) و ابراهيم بن الفضل ( هاشمى ) در سند روايت تضعيف شده يا لا اقل توثيق نشدهاند ، درباره ابراهيم بن الفضل ر . ك . جزوه شماره 333 ، ص 7 .