ولى روايتى به طريق ديگر ، از سعدان نقل شده كه ظاهراً با اين روايت متحد است ، با اين سند ، محمد بن احمد بن يحيى عن العباس بن معروف عن سعدان بن مسلم عن رجل عن أبي عبد الله عليه السلام : لا بأس به تزويج البكر اذا رضيت من غير اذن ابويها
در اين روايت البته ظاهراً كلمه « ابويها » تصحيف « أبيها » باشد ، چون استيذان از مادر وجهى ندارد تنها استيذان از پدر مطرح است و احتمال اين كه مراد از « ابويها » پدر و جد باشد بسيار بعيد است . به هر حال آنچه مورد نظر ما است اين است كه با عنايت به اين سند ، كه مرسل مىباشد و راوى مبهمى « رجل » در آن قرار دارد ، نمىتوان به مسند بودن روايت حكم كرد ، احتمال ارسال هم روايت را از درجه اعتبار مىاندازد .
پس هر چند دلالت روايت خوب است و بر استقلال بكر دلالت مىكند ولى از جهت سندى ايراد دارد .
گفتنى است كه اين روايت را شيخ مفيد هم به گونه مرسل در رساله متعه نقل كرده با اين تعبير : و بالاسناد الى احمد بن محمد بن عيسى عن رجاله مرفوعا الى الائمة عليهم السلام منهم محمد بن مسلم قال قال أبو عبد الله عليه السلام لا بأس به تزويج البكر اذا رضيت من غير اذن أبيها « 1 »
ان قلت : شايد مراد از رجل همين محمد بن مسلم باشد ، در سند اول هم سعدان بن مسلم عن محمد بن مسلم بوده كه به جهت تكرّر مسلم در سند محمد بن مسلم حذف شده است ، پس اشكالى در سند روايت نيست .
قلت : اين مطلب تنها يك احتمال است و دليلى بر اثبات آن در كار نيست .
تذكر يك نكته :
در متن روايت سعدان بن مسلم ، در مسالك و به تبع آن در كتب ديگر فقهى همچون جواهر 29 : 177 به جاى أبيها ، وليها آمده است كه از سهو القلم است ، كتب حديثى همچون تهذيب و استبصار و نسخههاى خطى بسيار معتبر آنها ( همچون نسخه تهذيب كه با نسخه اصل مقابله شده ) همگى « أبيها » دارد .
هامش
( 1 ) رساله متعه : 10 ، خلاصه الايجاز : 47 ، بحار 103 : 307 / 36 ، جامع الاحاديث ، همان .