روايت على بن جعفر « 1 » و بعد روايت اسحاق بن عمار « 2 » را در كتاب آورده در مشيخه نيز طريق خود را به عمار بن موسى و سپس به على بن جعفر و سپس به اسحاق بن عمار - الى آخره - ذكر مىكند . « 3 »
البته در موارد بسيار نادر خللى در اين ترتيب رخ داده است ، مثلًا ترتيبى كه ما عرض كرديم از روايت شماره 26 فقيه به بعد مىباشد ، لكن اين گونه خللها سبب نمىشود كه تشابه بسيار زياد و دقيق ترتيب مشيخه و ترتيب اولين روايت راويان در متن فقيه را تصادفى تلقى كنيم ، بلكه ارتباط اين دو با يكديگر قطعى است و خللهاى جزئى فوق ناشى از الحاقات بعدى به كتاب يا به خاطر غفلتهاى جزئى است كه از همه ممكن است سر بزند .
5 ) ارتباط مشيخه فقيه و متن فقيه و اثبات مقدمه اول صحّت روايت فضلاء :
نتيجه اين مقايسه اين است كه اولين روايت هر راوى كه عنوان مشيخه فقيه از آن گرفته شده مسلماً مشمول مشيخه مىباشد ، اين نتيجه مهم ، ابهامات چندى را در ارتباط با مشيخه فقيه حل مىكند « 4 » ، از جمله در بحث ما اين نتيجه گرفته مىشود كه طرق مشيخه فقيه ، اختصاص به مواردى كه نام راوى به تنهايى در سند ذكر شده ندارد ، چون در اولين روايت برخى راويان كه عنوان طريق مشيخه از آن گرفته شده ،
هامش
( 1 ) فقيه 1 : 20 / 27 .
( 2 ) فقيه 1 : 20 / 28 .
( 3 ) مشيخه فقيه 4 : 422 و 423 .
( 4 ) ( توضيح بيشتر ) يكى از نتائج اين بحث ، اثبات اين نكته اساسى است كه مشيخه فقيه تمام روايات فقيه را با هر تعبير روايتى به صيغه معلوم « رَوى » ، « قال » ، يا به صيغه مجهول « روى عن فلان » شامل مىگردد ، توضيح اين بحث در مقاله « نقش تعبير واسطه در معجم رجالى » ، ص 521 - 526 آمده است ( اين مقاله در مجموعه مقالات اولين سمينار كامپيوتر و علوم اسلامى چاپ شده است .
توضيح مفصلتر اين بحث در لوح فشرده درايه النور در قسمت معرفى كتاب من لا يحضره الفقيه ديده مىشود .