سين - نبوده ، و از قرائن ديگر دريافتهايم كه اين نام سُعَيد مىباشد ، لذا به عقيده نجاشى اين راوى غير از سعيد بن جناح بغدادى كه در قسم سعيد نامها آمده « 1 » مىباشد .
سليقهاى در مورد برخى كتب ديده شده كه برخى ترتيب كتاب را به هم زده ، ترتيب جديدى براى آن فراهم مىكنند . همچون ترتيب التهذيب نگارش سيد هاشم بحرانى ، و يا ترتيب رجال شيخ طوسى ، ترتيب رجال نجاشى . « 2 »
به عقيدهء ما اين سليقه ، سليقه خوبى نيست ، چون با اين كار فوائد رجالى مهمى از دست مىرود ، مشكل دشوارى دستيابى با فراهم آوردن يك فهرست براى كتاب به آسانى قابل حل است و فوائد رجالى اصل ترتيب كتاب هم بر جاى مىماند .
بارى كليد حل مسأله ما ، در دقت در ترتيب مشيخه فقيه و كشف چگونگى ترتيب آن مىباشد .
پاسخ سؤال درباره ترتيب مشيخه
با دقت در ترتيب مشيخه فقيه و مقايسه آن با روايات خود فقيه به اين نتيجه رسيدهاند كه ترتيب مشيخه ناشى از ترتيب ذكر نام راويان در خود كتاب است بدين گونه كه شيخ صدوق پس از نوشتن فقيه ، با مراجعه به متن فقيه راويان فقيه را بدست آورده و به همان ترتيب اصل كتاب ، طرق مشيخه را ذكر كرده ، هر كس كه اولين روايت وى در فقيه زودتر از اولين روايت ديگرى است ، طريق وى نيز در مشيخه زودتر از طريق ديگرى است ، مثلًا چون اول روايت عمار ساباطى « 3 » و سپس
هامش
( 1 ) رجال نجاشى : 182 / 481 ( توضيح بيشتر ) البته اين دو عنوان بنابر تحقيق يكى هستند . ولى كلام استاد - مد ظلّه - بر اين اساس است كه نجاشى اين دو را يكى نمىدانسته ، لذا در كتاب رجال نجاشى بايد اين دو از هم جدا گرفته شود .
( 2 ) ( توضيح بيشتر ) كتبى كه ترتيب كتب ديگر است در ذريعه 4 : 64 - 70 ذكر شده است ، از جمله چهار اثر را نام ترتيب مشيخه من لا يحضره الفقيه در ص 68 و 69 معرفى شده كه در اين بحث بايد مورد توجه باشد ، حاجى نورى هم در خاتمه مستدرك و پيش از وى مجلسى اول در جلد چهاردهم روضة المتقين مشيخه فقيه را نخست مرتب كرده ، سپس شرح كردهاند .
( 3 ) فقيه 1 : 20 / 26 .