مستفاد از كلام شيخ طوسى رحمه الله :
اگر چنين تخالفى پيدا شد بين اسم يا وصف يا شيء ديگرى كه ذكر شده بود ، صفت ثابت را اخذ مىكنيم و آن را كه غير ثابت است از آن رفع يد مىكنيم . مثلًا دختر بزرگ شخص بودن از عناوين ثابته اشخاص است اما اينكه نامش فاطمه يا خديجه و امثال اينها از عناوين عارضى و غير ثابت است . چون ممكن است تسميهاش عوض شود يا از اول چنين اسمى نداشته باشد . در اينجا آن كه ثابت است اخذ مىشود و غير ثابت الغاء مىشود .
قريب به همين مضمون در كلام علامه در تذكره نيز آمده است .
كلام علامه رحمه الله در تذكرة :
« و لو قال له زوّجتك بنتى فلانة و سمّاها به غير اسمها و لا بنت له سِوى واحدة فالاقوى الصحة و هو اصح وجهى الشافعية لان البنتيّة صفة لازمه مميّزه فيتعيّن و يلغى الاسم المذكور بعده و الثانى : ( وجه دوم براى شافعيه ) لا يصح النكاح لانه ليس له بنت بذلك الاسم . و لو قال زوّجتك هذه فاطمة و اشار اليها و كان اسمها زينب فالوجهان للشافعيّه . « 1 »
مستفاد از كلام علامه در تذكره :
كسى كه يك دختر بيشتر ندارد و دختر خودش را فاطمه نام نهاده اما اشتباهاً خديجه مىگويد در اينجا مىفرمايد عقد بر صفت لازمه واقع مىشود و بر تسميه واقع نمىشود و علامه اين قول را تقويت مىكند كه اصحّ وجهين شافعىها هم همين است كه الغاء كنيم صفتى را كه قابل زوال است .
اما اگر بين اشاره و تسميه اختلاف شد در اينجا شافعىها ترجيح ندادند و وجهان ذكر كردند و علامه هم ترجيح نداده . كانه مشار اليه بودن صفت ثابته نيست
هامش
( 1 ) تذكرة الفقهاء ، ج 2 ، ص 584 .