است و خود شخص هم واقعاً قصد تعليق ندارد . در اينجا هم تعليق مبطل عقد است مثل « ان كان اليوم يوم الجمعة فقد زوّجتك » در صورتى كه قصدش صرفاً تأكيد است نه تعليق ، يعنى همانطور كه چهارشنبه بودن امروز قطعى است ، جزاى قضيه شرطيه هم قطعى است ، قطعيت انشاء را بيان مىكند نه اين كه تعليق باشد و بخواهد ، ثبوت عند الثبوت و عدم عند العدم را بفهماند و لذا چهارشنبه بودن يا نبودن هيچ دخالتى در حكم ندارد و حقيقتاً تعليقى در كار نيست ، در عين حال ، ايشان در اين فرض نيز قائل به بطلان است و وجه بطلان را اين مىدانند كه علما در صحّت عقد شرط مىكنند كه بايد از الفاظ صريح استفاده شود و از الفاظ غير صريح و كنايى اجتناب شود و تعليق عقد بر اين كه امروز جمعه باشد صريح در تأكيد نيست و با تعليق هم مىسازد و با تعليق عقد محقق نمىشود هر چند مراد شخص تأكيد باشد نه تعليق . خلاصه آن كه در عقود علاوه بر اين كه تنجيز معتبر است يعنى اگر اعتبار عقد معلق بر امرى باشد ، عقد محقق نمىشود بايد الفاظى كه با آن الفاظ عقد انشاء مىگردد نيز صراحت در تنجيز داشته باشند .
2 ) بيان صاحب جواهر رحمه الله :
صاحب جواهر رحمه الله هم به تبع كشف اللثام ادّعاى اتفاق بر اعتبار تنجيز مىكند و معمولًا خود ايشان مستقيماً به فتاوى مراجعه نمىكنند . ايشان فقط در حدّ دو سه سطر به مسأله اشاره كرده و در ضمن يك اشكالى به صاحب كشف اللثام وارد مىكند كه البته مراد ايشان واضح نيست . در مورد اين ادعاى كشف اللثام كه تعليق بر امر قطعى الحصول حتى در صورتى كه قصد تعليق نداشته باشد موجب بطلان عقد است ، صاحب جواهر رحمه الله اشكال مىكند كه ما قطع داريم به صحّت در فرض مزبور عبارت صاحب جواهر رحمه الله اين طور است :
« و فيه ما لا يخفى من القطع بالصحّة لو قال : « ان كان يوم الجمعه فقد زوّجتك » على فرض عدم ارادة التعليق منه » « 1 »
هامش
( 1 ) جواهر الكلام ، ج 29 ، ص 143 .