تخطي إلى المحتوى الرئيسي

كتاب النكاح ( فارسى ) — صفحة 3144

مساهمون:

ص٣١٤٤
براى انشاء عقد دائم ندارند و لذا ترك ذكر اجل باعث انقلاب عقد به عقد دائم نمىگردد . شاهد اين ادّعا آن است كه اگر كسى از صيغه انكحت يا زوّجت استفاده كرد ولى مهر را تعيين نكرد عقدش بالاتفاق صحيح است هر چند مهر المثل متعين مىشود . اما كسى كه به قصد عقد منقطع از صيغهء متّعت استفاده مىكند ولى هيچ‌يك از مهر و اجل را ذكر نمىكند عقدش بالاتفاق باطل است با اينكه اگر متّعت با انكحت مرادف بود بايد در اين فرع اخير قائل به انقلاب عقد به عقد دائم و لزوم مهر المثل مىشدند . لذا معلوم مىشود كه متّعت اصلًا براى عقد دائم صلاحيت ندارد و انقلاب به عقد دائم اختصاص به جايى دارد كه با لفظ انكحت يا زوّجت عقد خوانده و اجل را ذكر نكرده باشد ، اما اگر با صيغهء متّعت عقد خوانده و اجل را ذكر نكرده باشد عقدش باطل است هر چند مهر را ذكر كرده باشد . ناگفته نماند كه عدّه‌اى از بزرگان و از جمله ، علّامه رحمه الله در تلخيص نيز اين شاهد را مطرح كرده‌اند كه در عقد منقطع ، عدم ذكر مهر و اجل باعث بطلان عقد است .

5 ) پاسخ استاد مد ظلّه به استدلال ابن ادريس رحمه الله :

در پاسخ به اين استدلال مىتوان گفت شاهدى كه ايشان اقامه كرده ، عدم صلاحيت لفظ متّعت براى انشاء عقد دائم را نتيجه نمىدهد . چون ممكن است بگوييم متّعت و انكحت و زوّجت هر سه براى عقد دائم صلاحيت دارند ، منتهى اين تفاوت وجود دارد كه استعمال انكحت و زوّجت در عقد دائم ، حقيقى است ، در حالى كه استعمال متّعت مجازى است و محتاج قرينه است . لذا مىتوان گفت شارع مقدس مسأله انقلاب عقد منقطع به عقد دائم را كه امرى بر خلاف قاعده است در فرض استعمال انكحت و زوّجت كه حقيقت در دوام هستند پذيرفته است اما در فرض استعمال متّعت نپذيرفته است . آيا از اين مطلب مىتوان نتيجه گرفت كه در جايى كه مسأله انقلاب در كار نيست و از اول قصدش اين است كه با متّعت به ضميمهء قرينه عقد دائم را انشاء كند مثلًا بگويد « متعتك دائماً » بازهم متّعت صلاحيت نداشته باشد ؟ ظاهراً دليلى بر عدم صلاحيت وجود ندارد . لذا به نظر