ب ) بررسى رواياتى كه براى اثبات اعتبار لفظ در انشاء عقد نكاح به آنها تمسك شده است .
بحث اصلى ما بررسى رواياتى است كه به آنها براى اعتبار لفظ در انشاء عقد نكاح تمسك شده است .
1 ) روايت قصهء « حولاء » و تقريب استدلال به آن :
يكى از رواياتى كه مرحوم آقاى خويى ذكر نكردهاند ولى مرحوم سيد مرتضى أعلى الله مقامه در كتاب « انتصار » در مقام ردّ و معارضه با سنىها به آن اعتبار لفظ در انشاء عقد نكاح استدلال نمودهاند « 1 » ، روايتى است بسيار مفصّل كه دربارهء قصّه « حولاء » كه زنى است كه شوهرش از دست او راضى نبوده است خدمت حضرت رسول صلى الله عليه و آله مىرسد و پيامبر صلى الله عليه و آله حقوق شوهر بر زن را بطور مفصّل بيان مىكنند .
سپس او مىپرسد كه حقوق زن بر شوهر را نيز بيان فرماييد كه حضرت پارهاى از حقوق زن بر شوهر را نيز ذكر مىكنند در قسمتى از اين روايت چنين آمده است « 2 » « كه پيامبر صلى الله عليه و آله مىفرمايند : « اخبرنى أخى جبرائيل . . . أخذتموهن على أمانات اللّه عزّ و جلّ ما ( خ ل « لما » ) استحللتم من فروجهنّ بكلمة اللّه و كتابه . . . » « 3 » محل استدلال در اين روايت جمله « بكلمة اللّه » است كه مرحوم سيد مرتضى مىفرمايند مراد از كلمة اللّه همان است كه مروّج بگويد « زوجّت » و متزوج نيز « تزوّجت » بگويد . سپس خود مرحوم سيد مرتضى اشكالى را به اين صورت طرح مىكنند كه : فان قيل انما اراد بكلمة الله قوله تعالى
« وَ أَنْكِحُوا الْأَيامى مِنْكُمْ »
و ما جرى مجراه من الالفاظ المبيحة للعقد على النساء
كه حاصل اين است كه شايد مراد از كلمة الله عبارت از آيات قرآنى اى كه بطور
هامش
( 1 ) الانتصار للسيد المرتضى رحمه الله / 119 .
( 2 ) استاد مد ظله اين روايت را مرحوم نورى در مستدرك الوسائل 14 / 238 آوردهاند ، ايشان در سند اين روايت چنين مىگويد « وجدت فى مجموعة عتيقة به خط بعض العلماء ، و فيها بعض الخطب ، و يظهر من بعض القرائن أنّه اخذه من كتاب الخطب لأحمد بن عبد العزيز الجلودى . . .
( 3 ) مستدرك الوسائل 14 / 252 - 253 .