شخص ديگرى كه صاحب حدائق « رحمه الله » قول به حرمت را به او نسبت داده ، شيخ حرّ عاملى است كه متولد 1033 و متوفاى 1104 مىباشد . البته در اين نسخهء وسائل كه در اختيار ماست از عنوانى كه شيخ حرّ اخذ كرده ، استفاده مىشود كه ايشان نمىخواهد حكم به حرمت بكند چون عنوان باب را « حكم الجمع بين الفاطميتين » قرار داده نه « حرمة الجمع بين الفاطميتين » و قاعدهء ايشان اين است كه مختاراتش را در عناوين اخذ مىكند . پس شيخ حرّ قائل به عدم حرمت بوده و يا در حكم مسأله ترديد داشته است . از اين گذشته ، سيد عبد الله جزايرى مفصلًا بحث كرده كه شيخ حرّ در وسائل الشيعة به سبب اشكالى كه در دلالت روايت داشته ، كراهت را اختيار كرده است . صاحب حدائق به سيد عبد الله جزايرى اشكال مىكند كه در وسائل چنين چيزى نيست كه قائل به كراهت شده باشد و شايد سهوى براى سيد عبد الله جزائرى واقع شده و مثلًا حاشيهاى را با متن وسائل اشتباه گرفته و يا اينكه نسّاخ اشتباه كردهاند و در نسخهاى كه در دست سيد عبد الله بوده ، حاشيه را در متن داخل كردهاند . لذا صاحب حدائق قول به حرمت را به شيخ حرّ نسبت مىدهد . اما به نظر مىرسد اشكال صاحب حدائق وارد نباشد چون شيخ حرّ سه نوبت وسائل را نوشته و گاهى خودش حاشيه بر وسائل زده ، لذا صاحب حدائق در صورتى مىتواند ادعا كند كه شيخ حر قائل به كراهت نشده كه تمام اين نسخهها را ديده باشد و آنگاه مىتواند بگويد كه سيد عبد الله اشتباه كرده است . على اىّ تقدير ، نسبتى كه صاحب حدائق به شيخ حرّ داده كه ايشان قائل به تحريم است ، ثابت نيست .
يكى ديگر از اخباريين كه متمايل به تحريم شده ، يكى از اساتيد شيخ سليمان بحرانى است . شيخ سليمان متولد 1075 و متوفاى 1121 مىباشد كه قهراً استاد وى در اواخر قرن يازدهم و معاصر شيخ حرّ بوده است ، چون شيخ حرّ هم در طبقه مشايخ شيخ سليمان بوده است . شيخ سليمان مىگويد بعض مشايخ ما به تحريم
كتاب النكاح ( فارسى ) — صفحة 3096
مساهمون: السيد موسى الشبيري الزنجاني
ص٣٠٩٦