البته طبق نظر صحيح ، همانطور كه در كافى ( منبع نقل تهذيبين ) آمده ، سند و روايت زرارة بايد به اين صورت باشد : . . . عن الحسن بن محبوب عن ابن بكير و على بن رئاب جميعاً عن زرارة بن اعين .
زيرا حسن بن محبوب هميشه بلاواسطه از على بن رئاب نقل مىكند و نيز ابن بكير راوى مستقيم از زراره است و نبايد بين آنها واسطه بيايد ، در خيلى موارد على بن رئاب بر ابن بكير عطف شده است . و اين اشتباه ممكن است سهوالقلمى از سوى مرحوم شيخ و يا مربوط به خطاى نسخهاى باشد كه در اختيار ايشان بوده است .
ب ) بررسى سبب فتوى ندادن مرحوم سيد :
1 ) كلام مرحوم آقاى حكيم در مورد اعراض اصحاب از روايت بريد :
ايشان نخست مىفرمايند : از اينكه صاحب متعرّض مضمون روايت بريد نشدهاند معلوم مىشود كه از مضمون آن اعراض كردهاند . لذا نمىتوان به مفاد آن فتوى داد . « 1 »
2 ) نقد استاد ( مد ظله ) :
بر خلاف آنچه كه مرحوم آقاى حكيم فرمودهاند ، كسانى كه قبل از مرحوم علامه مسأله را مطرح كردهاند ، جز ابن ادريس ، همگى به مفاد اين روايت فتوى دادهاند پس از علامه نيز قائلين به لزوم صبر تا انقضاء عدّه ، كمتر از قائلان به عدم لزوم نيستند .
فرمايش مرحوم ابن فهد در مهذب البارع نيز - كه قول به عدم لزوم صبر را به مشهور نسبت داده - نادرست است . زيرا فتاواى تعداد زيادى از فقهاء به مفاد روايت بريد ، نه تنها مشهور بودن قول به عدم لزوم صبر را مخدوش مىسازد . بلكه به طريق اولى نادرستىِ نسبت اعراض به اصحاب را نيز - كه ظاهرش اين است كه هيچ كس
هامش
( 1 ) مستمسك - ج 14 - ص 262