اندكى را قرينه براى اراده كوفى و نيز چند راوى را راوى مشترك قرار داده است و بدين طريق اكثر روايات محمّد بن الفضيل را مربوط به محمّد بن الفضيل بن يسار ثقه دانسته و آنها را تصحيح كرده است .
ما در جلسه قبل نام 11 نفر را ذكر كرديم كه ايشان به عنوان قرينه براى اراده بصرى ذكر كرده بود كه قرينه بودن آنها نياز به توضيح داشت ، در ادامه بحث ، توضيح لازم در اين زمينه خواهد آمد .
2 - يازده نفر از راويان مختص به بصرى و علت اختصاص آنها به وى :
اساس استدلال در اكثر اين موارد روايت حسين بن سعيد مىباشد ، ايشان حسين بن سعيد را از راويان مختص بصرى دانسته ، سپس از اين راه ، ساير راويان مختص را شناسايى كرده است ، در اثبات اختصاص روايت حسين بن سعيد به بصرى اين گونه استدلال شده كه حسين بن سعيد رواياتى از محمّد بن القاسم بن الفضيل بن يسار بصرى دارد ، ولى هيچ روايتى از وى از محمّد بن الفضيل كوفى ديده نشده است ، پس مراد از محمّد بن الفضيل در روايات حسين بن سعيد همان محمّد بن الفضيل بصرى است ، به روايات حسين بن سعيد از محمّد بن القاسم بن الفضيل توجه فرماييد :
- احمد بن محمّد عن الحسين [ هو الحسين بن سعيد و راويه ابن عيسى ظاهراً ] عن محمّد بن القاسم بن الفضيل عن ابى الحسن عليه السلام قال كتبتُ اليه ، تهذيب 4 : 334 / 1049 ، همين روايت در تهذيب 4 : 30 / 74 از سعد بن عبد الله از احمد بن محمّد ( مراد ابن عيسى است ) از محمّد بن القاسم بن الفضيل البصرى قال كتبت الى ابى الحسن الرضا عليه السلام اسأله و ظاهراً الحسين ( بن سعيد ) بعد از احمد بن محمّد از اين سند افتاده است .
- الحسين بن سعيد عن محمّد بن القاسم قال سألت أبا الحسن عليه السلام تهذيب 1 : 371 / 1134 ، عنه ( الحسين بن سعيد عن محمّد بن القاسم قال سألت عبداً صالحاً عليه السلام تهذيب 2 : 73 / 269
حال كه حسين بن سعيد از روات اختصاصى محمّد بن القاسم بن الفضيل قرار گرفت با توجه به روايت كردن ساير روات از محمّد بن فضيل همان روايتى