6 روايت عبد الرحمن بن الحجّاج و حفص بن البخترى و على بن يقطين « 1 » « قالوا : سمعنا ابا عبد اللّه عليه السلام يقول فى الرجل تكون له الجارية أ فتحلّ لابنه ؟ ما لم يكن جماع او مباشرة كالجماع فلا بأس »
7 - روايت على بن يقطين « 2 » عن العبد الصالح عليه السلام عن الرجل يقبّل الجارية و يباشرها من غير جماعٍ داخل و خارج ، أ تحلّ لابيه او لابنه قال : لا بأس »
ظاهراً در روايت قبل كه على بن يقطين با دو نفر ديگر در اول سند ذكر شده خودش از امام صادق ( ع ) سؤال نكرده باشد بلكه از پدرش شنيده باشد . بعد على بن يقطين همين مسأله را از امام كاظم ( ع ) سؤال كرده است . از مجموع اين دو روايت به ضميمه روايات قبل به نظر مىرسد كه مراد از مباشرت كالجماع يا همان تقبيل عن شهوةٍ است كه در روايت محمد بن اسماعيل بن بزيع تعبير شده بود « ما ترك شيئاً اذا قبّلها بشهوة » تعبير شده يعنى نظر از مراتب جماع دانسته شده است . جماع داخل و خارج هم اشاره دارد به جماع حقيقى و جماع حكمى كه اين را هم مىتوان بر مسّ عن شهوة حمل كرد . ظاهراً در اين روايت اخير ، على بن يقطين از مفهوم روايت قبل سؤال كرده چون در روايت قبل ، مباشرت كالجماع سبب حرمت دانسته شد . در اين روايت از موضوع تقبيل سؤال مىكند اما در فرضى كه مصداق مباشرت كالجماع هم نباشد . طبعا مقصود تقبيل بدون شهوت است كه حضرت فرموده :
لا بأس . لذا اين روايت با روايت محمد بن اسماعيل بن بزيع مطابقت دارد كه از آن تفضيل بين تقبيل بشهوة و تقبيل به غير شهوة استفاده مىشد . از مجموع روايات تا به اينجا استفاده مىشود كه مسّ ( به صورت تقبيل يا غير تقبيل ) اگر از روى شهوت باشد باعث حرمت است و نظر هم اگر متعلّقش جايى باشد كه حتى محارم نبايد
هامش
( 1 ) . . .
( 2 ) . . .