25 / 11 / 1378 دوشنبه درس شمارهء ( 183 ) كتاب النكاح / سال دوم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
خلاصهء درس اين جلسه :
در اين جلسه ابتدا نصاب تعداد زوجات در عقد دائم و در عقد انقطاعى و نيز مالكيت امه و تحليل آن بيان مىشود و پارهاى مباحث فرعى مربوط به آن مىآيد .
بحث بعدى در مورد عبد و امه مبعض است كه آيا ملحق به عبد مىباشد يا ملحق به حرّ يا حكم مستقل دارد ؟ در اين باره نظر مرحوم مصنف قدس سرّه و برخى ديدگاههاى ديگر مورد نقد و بررسى قرار خواهد گرفت .
* * *
الف ) حكم تعدد زوجات در عقد نكاح و تعدّد اماء در ملك يمين :
1 ) تعدد زوجات در عقد دائم :
متن عروه : « لا يجوز فى العقد الدائم الزيادة على الاربع حرة كان او عبداً و الزوجة حرةً او امةً » .
مرد خواه حر باشد يا عبد جايز نيست بيش از چهار زن دائمى داشته باشد ، اعم از اينكه زوجات حرّه باشند يا امه .
بر اين مطلب اطلاق آيه قرآن و روايات دلالت دارند ، و بحث معتنابهى در اين مبحث وجود ندارد . البته سابقاً مطرح شد كه بعضى از علماء از جمله مرحوم سيد قدس سرّه براى مرغوب بودن تعدد زوجات به آيهء
« فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنى وَ ثُلاثَ »
تمسّك كردهاند ، ولى اين آيه راجع به ترغيب به تعدد زوجات نيست ، بلكه از اين آيه ترخيص تعدد زوجات استفاده مىشود ، توضيح اين كه :
اگر مراد از آيه ترغيب باشد اين آيه دلالت ندارد كه بيشتر از چهار زن ممنوع است ، براى اينكه مىخواهد بگويد ترغيب تا چهار مورد است امّا مازاد بر چهار