كنيم . كلام ايشان داراى ابهام بسيار بوده و هماهنگ ساختن صدر و ذيل عبارت دشوار است ، در مجموع مىتوان دو تقريب از كلام ايشان استخراج كرد كه با توجه به ابهام عبارت چندان مطمئن نيستم كه مراد ايشان دقيقاً دو تقريب مستقل باشد ، بهر حال ما اين دو تقريب را ذكر و بررسى مىكنيم .
2 ) تقريب اوّل برگرفته از كلام مرحوم آقاى حكيم
تقريب اول : مشتمل بر دو مقدمه است : مقدمه اول : اشتغال ذمه مرد به نفقه افضاء تدريجى است نه دفعى .
مقدمه دوم : بعد از مرگ زوج ، ديونى از تركه ميت خارج مىشود و به ورثه منتقل نمىشوند كه از قبل بر ذمه مرد استقرار يافته باشند ، چون نفقه افضاء ، قبل از مرگ بر ذمه مرد قرار نگرفته ، وجهى ندارد كه پس از مرگ هم ادامه يابد .
مقدمه اول : با سه بيان قابل اثبات است : بيان اول : كلمهء اجراء ظهور در تدريجى بودن اشتغال ذمه دارد ، گويا تقريب ظهور چنين است كه اجراء متدرج الحصول است و از سوى ديگر ظهور دليل در اتحاد متعلّق و حكم در نحوه وجود مىباشد يعنى اگر متعلّق دفعى است حكم هم دفعى است و اگر متعلّق تدريجى است حكم هم به ظاهر دليل تدريجى خواهد بود ، در نتيجه از تدريجى بودن اجراء ( متعلق حكم ) نتيجه گرفته مىشود كه اشتغال ذمه ( حكم ) هم تدريجى است .
بيان دوم : اگر اشتغال ذمه مرد به نفقه افضاء تدريجى نباشد ، لازم مىآيد كه دو نفقه بر گردن مرد ثابت گردد ، يك نفقه تدريجى ( نفقه زوجيت ) و يك نفقه دفعى ( نفقه افضاء ) ، در حالى كه گمان نمىرود كسى بدين امر ملتزم گردد .
بيان سوم : در تقريب دوم بدان اشاره خواهيم كرد .
3 ) تقريب دوم برگرفته از كلام مرحوم آقاى حكيم
تقريب دوم هم از دو مقدمه شكل گرفته است : مقدمه اول : ادله اثبات نفقه افضاء ، به اثبات اصل نفقه ناظر نيست ، بلكه استمرار نفقه زوجيت را بيان مىكند .