كسانى كه قبل از محقق بودند از قدماء ، از تعبير دو نفرشان استفاده مىشود كه موت احدهما كافى است . يكى مرحوم مفيد است كه در مقنعه تعبير مىكند « حتى يفرق الموت بينهما » كه ظاهرش اين است كه با موت زوج يا موت زوجه تفريق مىشود . همچنين از كلمات مرحوم ابن ادريس در سرائر استفاده مىشود كه موت احدهما كافى است . در مقابل ، بيشتر آنهايى كه قبل از محقق از قدماء بودند ، فقط « حتى تموت » يعنى موت زن را ذكر كردند ( مطابق روايت صحيحهء حلبى ) . در اين مورد غير از آنچه كه از ابن جنيد در منابع نقل شده ، در منابع بسيارى از جمله آنها كه مورد مراجعهء ما بود ، « حتى تموت » آمده و « احدهما » نگفته است مانند نهايه شيخ ، مهذب ابن براج ، وسيله ابن حمزه ، اصباح قطب الدين كيدرى ، نزهة الناظر مهذب الدين « 1 » و يحيى بن سعيد در جامع مىباشند . بنابراين ، مراد از شهرتى كه مرحوم سيد فرموده ( ظاهر المشهور انها تسقط ) ظاهراً مشهور بين متأخرين باشد بلكه صريح كلمات آنها كفايت موت احدهما است .
اين شهرت ، شهرت على وجه الاطلاق نيست . چون چنين شهرتى را نمىتوان اثبات كرد . پس قبل از محقق ، تنها دو نفر هستند كه موت احدهما را كافى مىدانند .
محقق اردبيلى در مجمع الفائده و صاحب جواهر در آخر بحث افضاء مطلب را به وضوحش واگذار كردهاند . به هر حال نمىتوان شهرت على وجه الاطلاق را قايل شد .
5 ) : ادامه متن مسأله 10 ( عدم سقوط نفقه با عدم مكنت زوج ) :
« و الظاهر عدم سقوطها بعدم تمكنه و تصبر دينا عليه »
هامش
( 1 ) استاد مد ظله فرمودند كه طبق تحقيق كتاب نزهة الناظر مال مهذب الدين است و يحيى بن سعيد كه كتاب به نام او چاپ شده ، از آن نسخهبردارى كرده بوده و مؤلف آن نبوده است ، هر چند در طبقهء مشايخ يحيى بن سعيد و محقق بوده و فوت او در سال 644 بوده و يك طبقه از اينها جلوتر است .