دليلى نداريم كه فتواى ايشان به حرمت ابد را مخصوص صورت افضاء بدانيم بخصوص درباره ابن ادريس كه استدلالى در مقام ذكر كرده كه تنها در صورتى صحيح است كه حرمت ابد در مطلق دخول ثابت باشد ، دو عبارت ديگر نهايه و سرائر هم كه صاحب جواهر به عنوان شاهد بر مقيد بودن حرمت ابد در نزد مفيد و ابن ادريس به صورت افضاء ذكر كرده شاهد بر اين امر نيست .
3 ) تفصيل بحث درباره عبارات سرائر و نهاية
در سرائر مىگويد : " اذا تزوّج الرجل بصبية لم تبلغ تسع سنين فوطأها قبل التسع لم يحلّ له وطؤها ابداً " « 1 » ، ايشان سپس به كلام برخى كه قائل به انفساخ عقد شدهاند اشاره كرده « 2 » ، به تفصيل در رد آن بحث كرده و گفته مراد از " فرق بينهما " در كلام شيخ در نهايه و در مرسله يعقوب بن يزيد ، تفريق در وطى است نه در زوجيت ، و تفريق در زوجيت خلاف اجماع است زيرا كه اجماعى است كه سه طائفه از مطلّقات عدّه ندارند : صغيره ، يائسه ، غير مدخوله ، از مقابل قرار دادن صغيره با غير مدخوله معلوم مىگردد كه صغيره چنانچه مدخوله هم باشد اگر طلاق داده شود عده ندارد ، از اين امر معلوم مىگردد كه دخول به صغيره عقد را باطل نمىكند و گرنه زمينهاى براى طلاق باقى نمىماند تا عدهدار بودن يا نبودن صغيره مطرح گردد .
از اين استدلال كه استدلال متينى است فهميده مىشود كه محلّ بحث ابن ادريس بطلان عقد به مجرد دخول است و نمىتوان آن را مقيد به صورت افضاء دانست و گرنه استدلال ايشان ناتمام خواهد بود ، چون اگر در خصوص صغيره مدخوله افضاء شده ، قائل به انفساخ عقد شويم با عده نداشتن صغيره منافاتى ندارد چون
هامش
( 1 ) سرائر 2 : 53 .
( 2 ) اين عبارت ناظر به كلام ابن حمزه در وسيله است ، ابن ادريس بسيار طولانى در ردّ وى سخن گفته و كمتر مسألهاى بدين تفصيل در سرائر ديده مىشود ، وى رسالهء مفصلى هم در رد قول به انفساح عقد نوشته كه در سرائر بدان اشاره مىكند .