بيانى كه بعداً نقل خواهد شد ) مضمون روايت بر خلاف اجماع است و غير قابل استناد .
در اينجا دو بحث بايد طرح شود نخست : آيا اجماع بر اين قرار گرفته كه مجرد دخول سبب حرمت ابد نيست ؟ دوّم : اگر اجماعى را بپذيريم آيا تقييد روايت فوق به صورت افضاء غير ممكن است .
ب ) : بررسى اجماع بر عدم حرمت ابد به مجرّد دخول ( بحث اوّل )
مرحوم آقاى حكيم « 1 » به تبع صاحب جواهر ادعاء اجماع كردهاند صاحب جواهر برخى عبائرى را كه از آن بر خلاف اين امر استفاده مىگردد و فتوا به حرمت مطلق ( هر چند افضاء نشود ) فهميده مىشود پاسخ داده و مسأله را اجماعى دانسته است .
ولى ما با مراجعه كتب چندى را يافتهايم كه به حرمت ابد با نفس دخول قائل شدهاند ( البته انفساخ عقد و عدم انفساخ آن بحث ديگرى است ) .
1 ) كلام شيخ طوسى ( ره ) در تهذيب و استبصار
عبارت تهذيب شيخ طوسى چنين است : " من تزوج بصبية فدخل بها قبل ان تبلغ تسع سنين فرق بينهما " نه در اين عبارت ، نه در مرسله يعقوب بن يزيد كه پس از آن به عنوان دليل فتوا ذكر شده قيد افضاء آورده نشده است البته برخى همچون ابن فهد در مهذب بارع به استبصار شيخ نسبت دادهاند كه ايشان افضاء را شرط حرمت ابد مىدانند ، كه ممكن است كسى آن را قرينه تصرف در تهذيب بگيرد ، ولى صرف نظر از صلاحيت عبارت استبصار براى تقييد عبارت تهذيب ، اصل نسبت شرط دانستن افضاء به استبصار به نظر ما صحيح نيست ، وجه نسبت به شيخ گويا اين است كه شيخ در استبصار روايت بريد عجلى را كه در صورت افضاء حكم به عدم
هامش
( 1 ) و نيز آقاى خوئى ادعاء اجماع بر خلاف مضمون روايت كردهاند ( هو لا قائل به على ما سيأتى ) ولى درباره آن پس از اين عبارت چيزى ذكر نكردهاند .