- بررسى متن روايت :
در روايت ايلاج تعبير كرده و تعابيرى مانند ايلاج ، ايقاب ، ادخال ، قبل و دبر را شامل مىشود .
- صحيحهء داوود بن سرحان
« عدة من اصحابنا أن سهل بن زياد و على بن ابراهيم عن أبيه جميعاً عن ابن ابى نصر عن داوود بن سرحان عن أبى عبد الله عليه السلام قال : اذا اولجه فقد وجب الغسل و الجلد و الرجم و وجب المهر « 1 » » .
- اين روايت صحيحه است و دلالت آن مانند روايت قبلى روشن مىباشد .
- صحيحهء عبد الله بن سنان
« محمد بن يحيى عن احمد بن محمد عن ابن محبوب عن عبد الله بن سنان عن أبى عبد الله عليه السلام : . . . قيل له : فان كان واقعها فى الفرج و لم ينزل ؟ فقال : اذا ادخله وجب الغسل و المهر و العدة « 2 » » .
- اين روايت صحيحه است و استدلال به اين روايت متوقف بر اين است كه كلمهء فرج اعم از قبل و دبر باشد . پارهاى از علما مانند ابن ادريس فرج را بر اعم از دبر و قبل حمل كردهاند . از كلام مرحوم آقاى خوئى ره در رواياتى كه مورد بحث است كه آيا در حال حيض وطى در دبر جائز است يا خير ؟ و همچنين در كتاب الطهارة در اين بحث كه آيا وطى در دبر موجب غسل مىشود ؟ بدست مىآيد كه ايشان به اين نظر تمايل دارند كه اطلاق فرج ، اعم از قبل و دبر است .
در هر صورت استدلال به اين روايت متوقف بر چنين معنى عامى از فرج است .
خلاصه :
روايات متعددى وجود دارد كه موضوعِ غسل ، دخول ، ايلاج و مانند آن قرار گرفته و اكثر آنها صحاح و موثقاتند و از مجموع روايات بر مىآيد وطى در دبر مرأة
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة ، كتاب النكاح باب 54 ابواب المهور ، حديث پنجم ، ج 21 / 320 ، چاپ آل البيت .
( 2 ) وسائل الشيعة ، كتاب النكاح ، باب 54 ابواب المهور ، حديث اول ، ج 21 / 319 ، چاپ آل البيت .