هؤُلاءِ بَناتِي هُنَّ أَطْهَرُ لَكُمْ
و قد علم انهم لا يريدون الفرج « 1 » » و روايت ابن يقطين كه فرمودهاند : « ما ذكر الله ذلك فى الكتاب الا فى موضع واحد و هو قوله عزّ و جلّ :
أَ تَأْتُونَ الذُّكْرانَ مِنَ الْعالَمِينَ وَ تَذَرُونَ ما خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِنْ أَزْواجِكُمْ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ عادُونَ
« 2 » »
نظر به اينكه سندهاى آنها ضعيف است ، تنها براى تأييد آنچه ما استفاده كرديم - جواز ذاتى وطى در دبر - خوب است .
2 ) نكتهاى حديثى
اينكه امام عليه السلام مىفرمايند : فقط يك آيه قرآن آن را حلال نموده ، و در روايت ديگر به آيهاى غير از آن استناد مىكنند ، دو توجيه دارد :
توجيه اول : به احتمال قوى به لحاظ وحدتى است كه از نظر معنا بين آيات مربوطه وجود دارد ، پس كلمه آيه ، يعنى آيهاى كه از نظر نوعى يك آيه است ، زيرا همه آنها روى موضع واحدى تكيه دارند و در واقع ردّ مالك است كه آيهء حرث ، دلالت بر جواز ندارد تا در نتيجه حقى از حقوق شوهر باشد « 3 » .
توجيه دوم : البته محتمل است همين وحدت موضوع ، باعث خطاى روات گشته و هر كدام ، آيهاى از آيات مربوطه را به عنوان مستند جواز ذكر كرده باشند .
3 ) نتيجه استظهار از روايات
تا اينجا از مجموع روايات استفاده كرديم كه وطى در دبر ذاتاً جايز است و لكن
هامش
( 1 ) جامع احاديث الشيعة ج 20 ، ص 216
( 2 ) جامع احاديث الشيعة ج 20 ، ص 216
( 3 ) سؤال : در مرسله عياشى از عبد الله بن ابى يعفور آمده كه « سألته عن اتيان النساء فى اعجازهن قال لا بأس ، ثم تلا هذه الآية( نِساؤُكُمْ حَرْثٌ لَكُمْ فَأْتُوا حَرْثَكُمْ أَنَّى شِئْتُمْ ) »( جامع الاحاديث 20 / 216 ) در اين روايت جواز وطى در دبر به آيهء شريفه حرث ، مرتبط دانسته شده است .
پاسخ : اين روايت در نقل عياشى ، ناقص نقل شده است و شاهدش نقل كامل صحيحهء عبد الله بن ابى يعفور است كه در تهذيب و استبصار آمده است ( جامع الاحاديث 20 / 217 ) و در نقل عياشى هم آمده « ثمّ تلا هذه الآية » كه اشاره به فاصله دارد و آيهء شريفه حرث ، در نقل كامل روايت ابن ابى يعفور مربوط به توليد نسل و وطى در قبل است .