باعتبار انه نظر الى المرأة و لمس لها و بعد الانقطاع يرتفع الموضوع قطعا ، اذ لا يصدق النظر الى المرأة حينئذ و لا مجرى للاستصحاب مع ارتفاع الموضوع فالمرجع اصالة البراءة » « 1 » .
مرحوم آقاى خوئى ( ره ) مىفرمايند : بر عضو مبان « مرأة » صدق نمىكند لذا مجراى استصحاب نيست « و يكفينا فى عدم جريانه ، الشك فى بقاء الموضوع » و اگر استصحاب تمام باشد بايد مطلقا نظر به اجزاء منفصله را حرام بدانيم و تفصيل مرحوم سيد ( ره ) صحيح نيست « 2 » .
5 - كلام مرحوم آقاى حكيم ( ره ) :
ايشان مىفرمايند اگر معيار بقاء موضوع در استصحاب ، بقاء موضوعى بود كه در لسان دليل اخذ شده بود ، اشكال شيخ وارد بود ، ولى بقاء عرفى موضوع براى استصحاب كافى است ، و از نظر عرفى ، اتصال و انفصال از مقدمات موضوع حرمت نظر نيست بلكه از حالات و عوارض آن است و با تغيير حالات موضوع منتقض نمىشود و مىتوانيم بگوييم اين دست قبلًا نگاه به آن حرام بوده و الان هم حرام است ، و شاهدش اين است كه احكام ديگرى كه روى اجزاء رفته قابل استصحاب است مانند نجاست و ملكيت ، اجزاء سگى كه قبل از انفصال نجس بوده ، بعد از انفصال نيز به جهت استصحاب نجس است ، و اجزاء حيوانى كه قبل از انفصال ملك كسى است ، بعد از انفصال نيز به جهت استصحاب ملكيت در ملك مالك باقى است .
6 - بررسى فرمايش مرحوم آقاى حكيم ( ره ) :
اين دو استشهاد مرحوم آقاى حكيم صحيح نيست ، زيرا همانطورى كه در
هامش
( 1 ) كتاب النكاح ، شيخ ، ص 68 .
( 2 ) قسمت آخر فرمايش ايشان را قبلًا پاسخ دادهايم كه ممكن است در مورد مو و ناخن به جهت سيره قائل به جواز نظر شويم و با سيره مانع جريان استصحاب شويم و اين سيره در غير اين مو و ناخن و . . . نيست .