اذا كانتا متزوّجه » « 1 » .
در اين روايت ، مسألهء زوجه بودن مطرح نيست كه همسر نزد پدر باشد يا نه ، به طور كلى ، سخن از استيذان شخص هنگام دخول بر پدر است . پس ، مفاد روايت اعم است .
8 ) بيان مرحوم آقاى خوئى ( ره ) و نظر استاد مدّ ظلّه
مرحوم آقاى خوئى ( ره ) مىفرمايند : اگر كسى بخواهد در ساعات خلوت پدر با همسرش بر او وارد شود ، جايز نيست و آيهء شريفه
« لِيَسْتَأْذِنْكُمُ الَّذِينَ مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ وَ الَّذِينَ لَمْ يَبْلُغُوا الْحُلُمَ مِنْكُمْ ثَلاثَ مَرَّاتٍ »
نيز بر اين مطلب دلالت دارد . سپس مىافزايند :
گرچه موضع استيذان « ملك يمين » يا « من لم يبلغ الحلم » است ، ولى مفهوم ندارد ، و ذكر اين دو مورد به خصوص يكى براى اين است كه اين گونه موارد كثير التّردد است و بيشتر محلّ ابتلاى افراد است و آيهء شريفه فرد غالب را ذكر كرده است ، مثل « ادخلوا السوق و اشتر اللحم » يا
« رَبائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ »
، و گاهى فرد مخفى ذكر مىشود مثل :
« فَلا تَقُلْ لَهُما أُفٍّ »
، كه اف گفتن ، فرد مخفى ايذاء است ، وقتى فرد مخفى ممنوع بود ، فرد جلىّ به طريق اولى ممنوع خواهد بود . در اينجا هم مىفرمايند :
حكم عمومى است ، بر همهء اشخاص در هنگام خلوت نبايد بدون اذن وارد شد ، يا در صورتى كه همسر شخص نزد او است ، در اينجا نيز استيذان لازم است و فرقى هم بين پدر و پسر و ديگران از اين جهت وجود ندارد ، ولى دخول در ساير مواقع كه نه وقت خلوت است و نه همسر شخص نزد او است ، استيذان لازم نيست ، و فرقى بين پدر و پسر هم نيست . ، منتها حكم اخلاقى اقتضاء مىكند كه پسر بدون اذن بر پدر وارد نشود .
اينكه ايشان از آيهء شريفه استفاده كردهاند كه در موقع خلوت مطلقاً دخول جايز نيست و توضيح ندادهاند ، به نظر مىرسد كه چون علّت معمّم است ، حكم مسأله از
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة ، ج 20 ، ابواب مقدمات النكاح ، باب 119 ، ص 214 ، ح 1 .