اولًا : روايت مسعدة بن صدقه بر طبق تحقيق صحيحه است نه موثّقه ، كه البته اينجا محل تفصيل اين بحث نيست . بنابراين ، نمىتوان به اين استناد كه بايد صحيحه را بر موثّقه ترجيح داد ، صحيحهء ربعى بن عبد الله را بر صحيحهء مسعدة مقدّم كرد .
ثانياً : ايشان تنها يك روايت كه دال بر نهى از سلام كردن مىباشد ، نقل كردهاند ، ولى ما روايت ديگرى نيز داريم كه قبلًا نقل شد و آن صحيحهء غياث بن ابراهيم است « 1 » . هر چند گاهى گفتهاند كه اين روايت صحيحه نيست و موثّقه است ، زيرا غياث عامى است ، ولى همچنانكه مرحوم آقاى خوئى ( ره ) در معجم الرجال بحث كردهاند و ما قبلًا گفتهايم ، بنابر تحقيق ، اين امر اشتباه است و روايت مزبور صحيحه مىباشد . پس ، ما در اينجا دو صحيحه در برابر يك صحيحه داريم .
4 ) بررسى كلام مرحوم آقاى خوئى ( ره )
مرحوم آقاى خوئى احتمالى را كه در ذيل كلام مرحوم آقاى حكيم ( ره ) آمده ، يعنى حمل روايات نهىكننده از سلام كردن بر سلام به شابّه ، به طور قطعى و مسلّم گرفته ، آن را پذيرفته و فرمودهاند كه سلام به غير شابه نه تنها جايز بلكه مستحب هم هست ، زيرا فعل و سيرهء امير المؤمنين ( ع ) اين بوده است . ولى فعل پيامبر اكرم ( ص ) كه به منزلهء پدر امّت بودهاند ، همچنانكه ازواج پيامبر ( ص ) در قرآن امّهات آنان خوانده شدهاند ، به همين سبب قابل استناد نيست .
ولى اين فرمودهء ايشان كه مرحوم آقاى حكيم ( ره ) نيز به صورت « الّا ان يقال » در ذيل كلام خود ، آن را مطرح كردهاند ، از نظر ما قابل مناقشه است . زيرا چنين جمعى
هامش
( 1 ) هر چند در اين صحيحه ، بر خلاف صحيحهء مسعدة سخنى از « دعوت كردن زن به طعام » به ميان نيامده ، ولى بحث اصلى و در واقع محلّ تعارض ، مسأله سلام كردن است ، همچنانكه در روايت ربعى بن عبد الله نيز موضوع دعوت به طعام مطرح نشده است . بنابراين ، مىتوان صحيحهء غياث بن ابراهيم را در كنار صحيحهء مسعدة ، و هر دو را در برابر صحيحهء ربعى كه دال بر جواز سلام كردن است ، قرار داد . براى ديدن متن اين احاديث به درس شمارهء 105 رجوع شود .