بنابراين احتمال مردها بايد از تمام بدن زن و از عورت مرد ، غض بصر كنند ، پس وجه و كفين زن هم مشمول غض بصر است و استثناى آن احتياج به دليل ديگرى دارد .
كلام آقاى داماد را قبلًا بررسى كرديم . ( درس 45 )
( هفتم ) / احتمال استاد دام ظله : متعلق غض « ما يجب ستره » است .
از هر چه ستر آن واجب است ، غض بصر هم لازم است ، در اين احتمال بر خلاف احتمال پيشين ،
« ما ظَهَرَ »
مشمول وجوب ستر نيست بلكه « مابقى من المستثنى منه » ( / چيزى كه سترش واجب است ) متعلق غض بصر است ، و اينكه چه چيزى لزوم ستر دارد و چه چيزى مستثنى است ، از دليل ديگرى مانند سنت بايد استفاده شود .
( هشتم ) / نظر مرحوم آقاى مطهرى ( ره ) : وجه و كفين
( مقدمه اول ) : غض بصر به معناى فرو خواباندن چشم است نه ترك نظر ، بنابراين خيره شدن و چشم چرانى كردن ممنوع است ولى نگاه آلى كه لازمهء محاورات است ، مانعى ندارد .
( مقدمه دوم ) : آنچه ضرورت اقتضاء مىكند ، و لازمهء محاورات است نگاه آلى به چهره ( و شايد دو دست ) است نه بيشتر . پس نگاه به غير وجه و كفين مطلقاً جايز نيست و فقط نگاه آلى به وجه و كفين جايز است .
آقاى مطهرى ( ره ) : اگر چنانچه ما استنباط كرديم ، مقصود از « غض بصر » اين باشد كه خيره نگاه نكنند ، يعنى ناظر به نگاهى باشد كه لازمهء مخاطبه است و مقصود اين است كه چشم چرانى نكنند ، قطعاً متعلق غض بصر ، چهره است و بس ، زيرا آنچه ضرورت اقتضاء مىكند همين قدر است ، نگاه به غير چهره ( و شايد دو دست تا مچ نيز ) حتى با « غض بصر » جايز نيست . ( مسألهء حجاب ص 141 )
ايشان در جواب اشكالى متعلق غض را به استناد به شأن نزول آيه ، وجه و كفين